Ήπειρος και Πύρρος

    Αυτή την εποχή ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η περιοχή της Ηπείρου. Οι φυλές που κατοικούσαν την Ήπειρο είχαν την ίδια καταγωγή, την ίδια γλώσσα και θρησκεία με τους υπόλοιπους κατοίκους της Ελλάδας. Δεν παρακολούθησαν, όμως, την πολιτιστική ανάπτυξη των άλλων Ελλήνων, γιαυτό μερικές φορές κατά τους Ε΄ και Δ΄ αι. αποκαλούνται βάρβαροι. Το βασιλικό αξίωμα της ηρωικής εποχής διατηρήθηκε εδώ και κατά τους ιστορικούς χρόνους, ιδιαίτερα στους Μολοσσούς.

    Όταν ο Αρχέλαος της Μακεδονίας άρχισε να εκπολιτίζει τους κατοίκους της περιοχής του, την ίδια εποχή κάτι ανάλογο επιχείρησε και ο βασιλιάς των Μολοσσών Αρρύβας ή Θαρρύτας –που ανατράφηκε στην Αθήνα– για το λαό του. Χρειάστηκε, όμως, να περάσει ένας αιώνας ωσότου η Ήπειρος αποκτήσει κάποια αξιόλογη δύναμη.

    Όταν το 317 π.Χ. ο βασιλιάς των Μολοσσών Αιακίδης θέλησε να βοηθήσει την Ολυμπιάδα εναντίον του Κασσάνδρου, ο στρατός του τον καθαίρεσε από το θρόνο. Ο Αιακίδης απέκτησε γιο, τον Πύρρο, ο οποίος κατά την αποπομπή του πατέρα του ήταν 2 ετών και μόλις σώθηκε από τη μανία των αντιπάλων του πατέρα του. Κατέφυγε στον ηγεμόνα των Ιλλυριών Γλαυκία. Έμεινε κοντά του 10 χρόνια. Στο μεταξύ ο Αιακίδης ανέκτησε το θρόνο του. Σε λίγο, όμως, πέθανε και τον διαδέχθηκε ο αδελφός του Αλκέτας. Για την αγριότητά του, όμως, προκάλεσε το μίσος των υπηκόων του και το 307 δολοφονήθηκε. Βρήκε την ευκαιρία ο Γλαυκίας να προωθήσει στον πατρικό του θρόνο τον προστατευόμενό του Πύρρο. Νέα εξέγερση των Ηπειρωτών το 302 έφερε στο θρόνο το Νεοπτόλεμο. Ο Πύρρος πρόλαβε να σωθεί, καταφεύγοντας αυτή τη φορά στο γαμπρό του (επ’ αδελφή) Δημήτριο τον Πολιορκητή, κοντά στον οποίο έμαθε να πολεμά. Ο Δημήτριος τον έδωσε ως όμηρο στο βασιλιά της Αιγύπτου Πτολεμαίο το Σωτήρα. Αυτός βοήθησε τον Πύρρο με χρήματα και με στρατό να επανέλθει στην Ήπειρο, όπου αρχικά μεν, το 296, μοιράστηκε την εξουσία με το Νεοπτόλεμο· σε λίγο όμως έμεινε μόνος στην εξουσία και άρχισε μακροχρόνιους και σκληρούς αγώνες επέκτασης του κράτους του. Προς βορράν έφτασε μέχρι τα σύνορα του Γλαυκία, προς νότο μέχρι την Αιτωλία, στα δυτικά κατέλαβε επανειλημμένα την Κέρκυρα, ενώ στ’ ανατολικά είχε πρόσκαιρες καταλήψεις της Μακεδονίας. Οι Ηπειρώτες ονόμασαν τον Πύρρο Αετό για τα πολεμικά του κατορθώματα. Κόσμησε την πρωτεύουσα του κράτους του Αμβρακία με λαμπρά έργα τέχνης.

    Αν ο Πύρρος διέθετε και την απαιτούμενη σταθερότητα στη ζωή και την πολιτική του, θα είχε καταστήσει την Ήπειρο ηγεμονίδα της Ελλάδας. Επιζητούσε διαρκώς και νέες περιπέτειες, ως αντάξιος μαθητής του Δημητρίου του Πολιορκητή. Αυτό το ανικανοποίητο του χαρακτήρα του και το τυχοδιωκτικό τον οδήγησαν το 280 π.Χ. στην καταστροφική εκστρατεία κατά των Ρωμαίων.