Γαλατικοί πόλεμοι. Ο Αντίγονος Α΄ Γονατάς βασιλιάς της Μακεδονίας  - Το κράτος του Μ. Αλεξάνδρου

  Μετά το θάνατο του Πτολεμαίου Κεραυνού βασιλιάς της Μακεδονίας αναγορεύτηκε ο αδελφός του Μελέαγρος. Απέτυχε να σώσει τη χώρα του από τους Γαλάτες. Οι Μακεδόνες τον καθαίρεσαν κι ανακήρυξαν βασιλιά τους τον Αντίπατρο, αλλά αποδείχθηκε κι αυτός ανίκανος και καθαιρέθηκε. Αναλαμβάνει να σώσει τη χώρα ο ευπατρίδης Μακεδόνας Σωσθένης. Αυτός απώθησε τους βαρβάρους στην Παννονία και Θράκη. Δεν αποδέχθηκε, όμως, το βασιλικό διάδημα. Αρκέστηκε να είναι στρατηγός της Μακεδονίας.

   Την άνοιξη του 279 η Μακεδονία δέχεται νέα επίθεση από τον ηγέτη των Γαλατών Βρέννο, με ισχυρότατες δυνάμεις. Η ύπαιθρος χώρα λεηλατήθηκε. Προχώρησαν νότια προς τη Θεσσαλία. Η Ελλάδα θορυβήθηκε. Οι χώρες πάνω από τον Ισθμό έσπευσαν να συμπήξουν συμμαχία. Ενισχύσεις στάλθηκαν και από τους Αντίγονο και Αντίοχο (βασιλιά της Συρίας). Στρατηγός ορίστηκε ο Αθηναίος Κάλλιππος ο Μοιροκλέους. Παρατάχθηκε στις Θερμοπύλες. Ο Βρέννος, σε μια κίνηση αντιπερισπασμού, έστειλε μια ισχυρή μονάδα στην Αιτωλία. Πράγματι η είδηση ανάγκασε 7.000 Αιτωλούς να εγκαταλείψουν το συμμαχικό στρατό και να σπεύσουν εκεί. Άλλη μονάδα υπό το Βρέννο επιτέθηκε στις Θερμοπύλες από τα νώτα των Ελλήνων, όπως άλλοτε οι Πέρσες. Οι φύλακες της διόδου Φωκείς αιφνιδιάστηκαν και κατέφυγαν στον πλησίον στόλο κι από εκεί στην πατρίδα τους. Ο Βρέννος κατευθύνθηκε στους Δελφούς. Εδώ, όμως, οι Γαλάτες ενεπλάκησαν σε ορεινό πόλεμο, έπαθαν φοβερές ζημιές, έχασαν και τον αρχηγό τους Βρέννο. Τράπηκαν σε φυγή. Με νέο ηγεμόνα τον Κομοντόριο επέστρεψαν στη Θράκη. Εκεί συνενώθηκαν και με άλλα γαλατικά στίφη και ίδρυσαν δικό τους βασίλειο υπό τον Τύλη. Αυτό το βασίλειο διατηρήθηκε επί 60 χρόνια, μέχρι που επί του τελευταίου ηγεμόνα, Καυάρου, οι Θράκες επαναστάτησαν και ανέκτησαν την αυτονομία τους.

    Ο στρατηγός της Μακεδονίας Σωσθένης πέθανε στα τέλη του 279. Ακολούθησε αναρχία. Ο Αντίγονος Γονατάς επιτέθηκε από την Ελλάδα στα μέσα του 278 και κατέλαβε το πατρικό βασίλειο, το διέσωσε και το άφησε στους απογόνους του. Βοήθησε σ’ αυτό και ο ηγεμόνας της Βιθυνίας Νικομήδης Α΄, ο οποίος πήρε στην υπηρεσία του μερικά γαλατικά στίφη. Μετά από αυτά κατέφθασαν στη Μ.Ασία και άλλοι Γαλάτες που τη λεηλατούσαν. Μετά εγκαταστάθηκαν οριστικά στην περιοχή-χώρα ανάμεσα στις Καππαδοκία-Παφλαγονία-Βιθυνία και Φρυγία, που ονομάστηκε Γαλατία.

   Η Ινδική (δηλαδή οι χώρες γύρω από τον Ινδό ποταμό) είχε ήδη αποσπασθεί από το κράτος με ηγεμόνα το Σανδροκόττο, χωρίς όμως να διαρρήξουν τους δεσμούς τους με τον Ελληνισμό. Όλες οι άλλες χώρες, από τις Παραπαμισάδες μέχρι το Βόσπορο, την Προποντίδα, τον Ελλήσποντο, το Αιγαίο και τη Μεσόγειο, αποτελούσαν το τεράστιο κράτος των Σελευκιδών. Μερικές, όμως, από αυτές τις περιοχές (Ατροπατηνή, Αρμενία, Καππαδοκία, Πόντος, Παφλαγονία, Βιθυνία, Πέργαμο) διατηρούσαν μια ισχυρή αυτονομία με δικό τους ηγεμόνα. Η Αίγυπτος, η Λιβύη και πολλά νησιά του Αιγαίου αποτελούν το κράτος των Πτολεμαίων. Η Ρόδος συνεχίζει να ακμάζει ως αυτόνομη πολιτεία. Αντί του βασιλείου του Λυσίμαχου δημιουργήθηκε το γαλατικό βασίλειο της Τύλης. Το βασίλειο της Μακεδονίας, μετά από μια περίοδο κάμψης, υπό τον Αντίγονο Γονατά ισχυροποιήθηκε, αφού περιέλαβε και τη Θεσσαλία, την Εύβοια και μερικές πόλεις της Πελοποννήσου. Οι υπόλοιπες περιοχές της Ελλάδας διατήρησαν μια εξασθενημένη αυτονομία, εκτός από τους ανδρείους Αιτωλούς.