Οι Βοιωτικός και Κορινθιακός πόλεμοι

   Οι Θηβαίοι πρωτοστάτησαν στη διάλυση της σπαρτιατικής συμμαχίας. Έπεισαν τους Οπόντιους Λοκρούς να επιτεθούν σε κάποια περιοχή που την κατείχαν μεν οι Φωκαείς, τη διεκδικούσαν όμως οι Λοκροί. Οι Φωκαείς εισέβαλαν με τη σειρά τους στη Λοκρίδα. Οι Βοιωτοί βοηθούν ανοιχτά τους Λοκρούς. Οι Φωκαείς ζητούν τη βοήθεια της Σπάρτης. Έτσι το 395 άρχισε στην Ελλάδα ένας νέος πόλεμος, που ονομάστηκε «Βοιωτικός πόλεμος».

    Οι Σπαρτιάτες βρήκαν αφορμή να ταπεινώσουν τους Θηβαίους. Έστειλαν το Λύσανδρο στους Φωκαείς. Οι Θηβαίοι ζήτησαν βοήθεια από την Αθήνα. Οι Αθηναίοι ανταποκρίθηκαν πρόθυμα. Ο Λύσανδρος έκαμε το λάθος να βασιστεί στο στρατό που συγκέντρωσε από φιλικές πόλεις της Στερεάς Ελλάδας και να μην περιμένει τον Παυσανία που ερχόταν. Έτσι επιτέθηκε μόνος στην Αλίαρτο. Όχι μόνο νικήθηκε αλλά και φονεύθηκε. Ο στρατός του διαλύθηκε. Όταν ήρθε ο Παυσανίας δεν τόλμησε να επιτεθεί στους Θηβαίους, με τους οποίους ενώθηκαν ήδη και οι Αθηναίοι. Γιαυτό καταδικάστηκε για ανανδρία σε θάνατο και έφυγε στην Τεγέα της Αρκαδίας. Τον διαδέχθηκε ο Αγησίπολης.

       Αυτές οι αποτυχίες ενίσχυσαν τις αποσχιστικές τάσεις από τη Σπάρτη. Έτσι η Θήβα, η Αθήνα, η Κόρινθος και το Άργος συγκρότησαν συμμαχία κατά της Σπάρτης. Συγκλήθηκε σύνοδος στην Κόρινθο. Ο πόλεμος ονομάσθηκε τώρα «κορινθιακός» και κράτησε ως την Ανταλκίδειο ειρήνη. Στη συμμαχία έσπευσαν να συμμετάσχουν και οι Ευβοείς, οι Ακαρνάνες, οι Οζολοί Λοκροί, οι Αμβρακιώτες, οι Λευκάδιοι και οι Χαλκιδείς της Θράκης. Τότε εμφανίστηκε ένας νέος ηγέτης, πλούσιος, ο Ισμηνίας. Αυτός, έχοντας Βοιωτούς και Αργείους πολεμιστές, κατέλυσε την ηγεμονία της Σπάρτης στις χώρες βόρεια της Βοιωτίας, διώχνοντας τους Λακεδαιμόνιους διοικητές από τα Φάρσαλα, την Ηράκλεια και τη Φωκίδα και φέρνοντας στη συμμαχία τους περισσότερους Θεσσαλούς, όλους τους Μαλιείς, τους Αινιάνες και τους Αθαμάνες. Όλοι αυτοί οι σύμμαχοι συνήλθαν το 395 - 394 στην Κόρινθο κι αποφάσισαν να συγκροτήσουν πολυάριθμο στρατό για να καταργήσουν την ηγεμονία της Σπάρτης. Αυτή μπροστά στο μεγάλο κίνδυνο ζήτησε, όπως είδαμε, από τον Αγησίλαο να γυρίσει εσπευσμένα από την Ασία. Στο μεταξύ όμως στην Κόρινθο, τον Ιούλιο του 394, συνάφθηκε μεγάλη μάχη, όπου ο Αριστόδημος τελικά νίκησε και διασφάλισε την ηγεμονία της Σπάρτης στην Πελοπόννησο, αλλά όχι και στο σύνολο της Ελλάδας.