Πόλεμος κατά των Περσών  -  Εκστρατεία κατά των Περσών

   Μετά την επικράτησή του στα Κούναξα, ο Αρταξέρξης, για να επιβραβεύσει τον Τισσαφέρνη, του επέστρεψε τις περιοχές που είχε ο Κύρος. Ο Τισσαφέρνης ετοιμάστηκε να τιμωρήσει τις ελληνικές πόλεις της Μ. Ασίας που βοήθησαν τον Κύρο. Αυτές ζήτησαν τη βοήθεια της Σπάρτης, η οποία στα τέλη του 400 π.Χ. έστειλε το Θρίμβωνα με 2.000 Σπαρτιάτες (πρώην είλωτες), 4.000 άλλους Πελοποννήσιους και 300 Αθηναίους ιππείς. Σ’ αυτούς προστέθηκαν και όσοι από τους «μύριους» κατόρθωσαν να επιστρέψουν. Εντούτοις τίποτα δεν κατάφερε ο Θρίμβωνας. Γιαυτό ανακλήθηκε, και αντ’ αυτού στάλθηκε, στα τέλη του 399, ο Δερκυλίδας. Αυτός το καλοκαίρι του 398 κατέλαβε τη Λάρισα (της Μ. Ασίας) και άλλες 8 πόλεις, τις οποίες κατέστησε αυτόνομες. Λόγω αυτών των επιτυχιών παρατάθηκε η θητεία του κατά ένα έτος. Διατάχθηκε να επιτεθεί κατά του Τισσαφέρνη. Ο Τισσαφέρνης και ο Φαρνάβαζος ενώνονται εναντίον του. Έρχονται στη πεδιάδα του Μαιάνδρου για να αιφνιδιάσουν το Δερκυλίδα. Αυτός απέφυγε τη διάλυση, ζήτησε όμως συνθήκη ειρήνης. Τελικά συμφωνήθηκε απλή ανακωχή για να απευθυνθούν στη Σπάρτη. Αυτά συνέβησαν στα τέλη του 397.

    Στη Σπάρτη έγιναν συσκέψεις για ν’ αποφασίσουν τι θα πράξουν. Ο Αγησίλαος προσφέρθηκε ν’ αναλάβει την ηγεσία του αγώνα εναντίον των Περσών. Ήθελε μόνο 30 Σπαρτιάτες ως συμβούλους, 2.000 οπλίτες (πρώην είλωτες) και 6.000 οπλίτες από τους συμμάχους. Έγινε δεκτή η πρότασή του.

     Η Σπάρτη επιδίωκε ν’ απαλλάξει τις ελληνικές πόλεις της Ασίας από την περσική κυριαρχία. Ο Αγησίλαος πήγαινε παραπέρα: ήθελε την κατάλυση του περσικού κράτους. Ο Αγησίλαος παρομοίασε την εκστρατεία του με ένα νέο τρωικό πόλεμο. Γιαυτό και επέλεξε ν’ αναχωρήσει από την Αυλίδα. Αρνήθηκαν να τον ακολουθήσουν οι Αθηναίοι, οι Κορίνθιοι και οι Θηβαίοι. Ο Κόνωνας επανεμφανίστηκε στο πλευρό του μεγάλου βασιλιά. Πήρε χρήματα, κατασκεύασε στόλο και με 40 τριήρεις έπλεε στα νότια παράλια της Μ. Ασίας, από την Κιλικία μέχρι τον Καύνο.

    Ο Αγησίλαος στους πρώτους μήνες του 396 έφτασε στην Έφεσο. Ζήτησε από τον Τισσαφέρνη και πάλι την αυτονομία των ελληνικών πόλεων. Αυτός πρότεινε να παραταθεί επί τρίμηνο η ανακωχή για να υποβάλει το αίτημα στην περσική αυλή. Έτσι και έγινε.

    Στην Έφεσο ο Αγησίλαος δεχόταν την αφοσίωση και το θαυμασμό των Ελλήνων της Μ. Ασίας. Αυτό ενόχλησε τον αντίζηλό του Λύσανδρο. Ο Αγησίλαος έδειξε πυγμή. Έστειλε το Λύσανδρο στον Ελλήσποντο.

     Ο Τισσαφέρνης, αφού πήρε πολλές ενισχύσεις, ζήτησε από τον Αγησίλαο να φύγει αμέσως από την Ασία απειλώντας τον με πόλεμο. Ο Αγησίλαος αντί να φύγει ετοιμάστηκε να περάσει το Μαίανδρο και να επιτεθεί στον Τισσαφέρνη. Τελικά, όμως, στράφηκε προς βορρά εναντίον του Φαρνάβαζου, μπήκε στη Φρυγία, κυρίευσε πόλεις και συγκέντρωσε άφθονες τροφές και δούλους. Μέχρι τους πρώτους μήνες του 395 ασχολήθηκε με την εκπαίδευση και τη συγκρότηση του στρατού του. Περίμενε, όμως, την άνοιξη για να αρχίσει τις επιχειρήσεις του. Ήδη είχε συμπληρωθεί το πρώτο έτος της στρατηγίας του χωρίς να ολοκληρώσει την αποστολή του.

     Τότε έφθασαν από τη Σπάρτη στην Έφεσο 30 νέοι σύμβουλοι. Οι εμπειρότεροι από αυτούς ανέλαβαν την αρχηγία των διαφόρων μονάδων. Ο Αγησίλαος διέρρευσε ότι σκέφτεται να προχωρήσει προς τις Σάρδεις. Ο Τισσαφέρνης έκρινε ότι αυτή τη φορά δεν έπρεπε να τον πιστέψει. Υπέθεσε ότι πρόκειται και πάλι για παραπλανητικό ελιγμό και ότι η πρόθεση του Αγησίλαου ήταν να επιτεθεί στην Καρία. Ο Αγησίλαος όρμησε κατά των Σάρδεων και βρήκε την πόλη έρημη. Τη λεηλάτησε. Δέχθηκε επίθεση περσικού ιππικού, αλλά το έτρεψε σε φυγή και του προξένησε μεγάλη φθορά.

   Ο Αρταξέρξης αντικατέστησε τον Τισσαφέρνη με τον Τιθραύστη. Αυτός διαμήνυσε στον Αγησίλαο ότι ο μεγάλος βασιλιάς είναι πρόθυμος ν’ αναγνωρίσει την αυτονομία των ελληνικών πόλεων με μόνη υποχρέωση να πληρώνουν δασμούς. Ο Αγησίλαος ζήτησε προθεσμία για να ρωτήσει τις αρχές της Σπάρτης. Συνάφθηκε γιαυτό 6μηνη ανακωχή. Ταυτόχρονα με παρότρυνση και χρηματοδότηση του Τιθραύστη ο Αγησίλαος στράφηκε κατά του Φαρνάβαζου. Έτσι, το φθινόπωρο του 395 στη χώρα του Φαρνάβαζου, τη Φρυγία, κατέλαβε πολλές πόλεις. Μετά επιτέθηκε στην Παφλαγονία και παίρνοντας από εκεί ενισχύσεις συνέχισε τον πόλεμο κατά του Φαρνάβαζου.

    Στις αρχές του 394, με παράκληση του Φαρνάβαζου, ο Αγησίλαος έφυγε από εκεί και στρατοπέδευσε στην Αιολίδα. Εκεί συγκέντρωσε δυνάμεις για να εισβάλει στο εσωτερικό της Ασίας. Και ενώ όλα αυτά ήταν έτοιμα, προσκλήθηκε να γυρίσει στη Σπάρτη, προς αντιμετώπιση μεγάλης επανάστασης. Τι είχε συμβεί;

    Ο Τιθραύστης, ενώ διαρκούσε η 6μηνη ανακωχή, έστειλε στην Ελλάδα το Ρόδιο Τιμοκράτη για να εξάψει τη δυσαρέσκεια που υπήρχε κατά της Σπάρτης. Το έδαφος ήταν πολύ πρόσφορο. Οι σημαντικότερες ελληνικές πόλεις-κράτη έσπασαν τους δεσμούς τους με τη Σπάρτη. Στη συνέχεια θα δούμε ό,τι επακολούθησε.