Άλωση των Αθηνών. Τέλος του πολέμου

    Μετά από αυτή την καταστροφή ο δρόμος του νικητή για την Αθήνα ήταν ελεύθερος. Αυτός δεν βιάστηκε. Για να κάνει το έργο του ευκολότερο προτίμησε πρώτα να καταστρέψει όλη την Αττική για να αναγκάσει όλους τους κατοίκους της να καταφύγουν στην πόλη. Πρώτα, όμως, κυρίευσε τη Χαλκηδόνα και το Βυζάντιο. Εγκατέστησε σε όλες τις αθηναϊκές κτήσεις ολιγαρχικά καθεστώτα. Μόνο η Σάμος αντιστάθηκε. Το Νοέμβριο του 405 έφτασε στο Σαρωνικό με 200 τριήρεις. Στη συνέχεια επιχείρησε την πολιορκία των Αθηνών με τη βοήθεια και των βασιλέων Άγι και Παυσανία, που ηγούνταν του πεζικού. Η πόλη περικυκλώθηκε. Εντούτοις οι Αθηναίοι αντιστάθηκαν επί πολλούς μήνες. Υπέβαλαν και προτάσεις για συνθηκολόγηση. Οι Σπαρτιάτες τις απέρριψαν κι αξίωσαν το γκρέμισμα των μακρών τειχών. Η πείνα θέριζε το λαό. Ο Θηραμένης ζήτησε να συναντήσει το Λύσανδρο για να διαπιστώσει τι ζητάει. Σκοπός του ήταν η παράταση της κατάστασης. Έμεινε κοντά στο Λύσανδρο 3 μήνες. Στο τέλος ο Λύσανδρος του είπε ότι θα πρέπει να διαπραγματευθεί με τους Εφόρους, γιατί αυτός ήταν αναρμόδιος. Ανάμεσα στους πολιορκημένους η ιδέα της ειρήνης κατακτούσε διαρκώς έδαφος. Έτσι έγινε εύκολα δεκτή η πρόταση του Θηραμένη για αποστολή αντιπροσωπίας στη Σπάρτη. Πήγε με πλήρη εξουσιοδότηση. Το θέμα εξετάσθηκε σε σύνοδο των Πελοποννησίων. Πολλοί από τους συμμάχους αξίωσαν να μη δοθεί καμία συνθήκη στο μισητό εχθρό. Οι Λακεδαιμόνιοι, όμως, είπαν ότι δε δέχονται να υποδουλωθεί πόλη ελληνική, που τόσα πρόσφερε στην Ελλάδα. Η πλειοψηφία συμφώνησε μαζί τους και έτσι η συνθήκη υπογράφτηκε στα τέλη Μαρτίου του 404. Η πόλη παραδόθηκε. Οι Αθηναίοι υποχρεώθηκαν α) να γκρεμίσουν τα μακρά τείχη, β) να παραδώσουν τα πλοία τους, πλην 12, γ) να ανακαλέσουν τους εξόριστους φυγάδες, δ) να έχουν τους ίδιους φίλους και εχθρούς με τους Σπαρτιάτες και να τους ακολουθούν οπουδήποτε αυτοί πολεμούν, και το χειρότερο ε) να δεχθούν την κατάργηση του δημοκρατικού πολιτεύματος και την αντικατάστασή του με ολιγαρχία 30 ανδρών.

     Ο Λύσανδρος, αφού για κάποιο χρόνο επέβλεψε την εφαρμογή των όρων της συνθήκης, αναχώρησε στη Σάμο την οποία σε λίγο υπέταξε.