Ο ἐξελληνισμός της Ανατολής: Βιθυνία, Πόντος Καππαδοκία

   Καίτοι οι ηγεμόνες πολλών απ’ αυτές τις χώρες δεν ήταν ελληνικής καταγωγής, εντούτοις προώθησαν στις περιοχές τους τον Ελληνισμό τουλάχιστον σαν να ήταν Έλληνες. Κάτι τέτοιο συνέβη με τη Βιθυνία. Μετά την κατάκτησή της από τον Αλέξανδρο ο σατράπης της Βίας κατέφυγε στα βουνά· ο γιος του Ζιποίτης, μετά το θάνατο του Μ. Αλεξάνδρου, ανακατέλαβε τη χώρα. Αυτός ίδρυσε στα ερείπια της Αστάκου τη Νικομήδεια, την οποία κατοίκισε σχεδόν εξ ολοκλήρου από Έλληνες. Το ίδιο συνέβη και με τη βασιλική αυλή. Άλλες ελληνικές πόλεις στην περιοχή: Νίκαια, Προύσα, Απάμεια, Αντιγόνεια, Νικομήδεια, Επιφάνεια.

    Ανάλογη ήταν η πορεία του Πόντου και της Παφλαγονίας. Κι εδώ υπήρχαν ντόπιοι δυνάστες. Της μεν Παφλαγονίας υπήρξαν κατά καιρούς υποτελείς άλλοτε των ηγεμόνων του Πόντου και άλλοτε της Βιθυνίας, του δε Πόντου έγιναν ισχυροί και ένδοξοι· μετέφεραν στη χώρα τους ολόκληρο τον πλούτο της ελληνικής παιδείας και του τρόπου ζωής. Είδαμε ήδη πόσες ελληνικές αποικίες ιδρύθηκαν στην περιοχή. Νέες πόλεις: Άμαστρις, Φαρνακία και Ευπατορία.

     Στην Καππαδοκία ο Ελληνισμός ήρθε αργότερα, περίπου στα μέσα του β΄ π.Χ. αι. Πρώτος μύστης του έγινε ο ελληνοτραφής βασιλιάς της Αριάραθος Ε΄, ο οποίος τον μεταφύτευσε και στη χώρα του. Ελληνικές πόλεις: Αριαράθεια, Ευσέβεια ή Μάζακα, Ευσέβεια πλησίον του Ταύρου, Αρχελαΐδα κ.ά.

    Η Φρυγία, λόγω θέσης, υπήρξε για πολύ καιρό υποτελής στους Σελευκίδες. Γιαυτό και οι νέες ελληνικές πόλεις ήταν πολλές: Λαοδίκεια, Φιλομήλιο, Πολύβοτος, Σύνναδα, Ευμένεια, Απάμεια, Αντιόχεια, Σελεύκεια κ.ά.