Η διαδοχή. Ο Περδίκκας διορίζεται αντιβασιλέας

Ο θάνατος του Αλεξάνδρου δεν επέφερε αμέσως και τη διάλυση του απέραντου κράτους του.

Την επομένη από το θάνατό του συνήλθαν «οι επτά σωματοφύλακες» για ν’ αποφασίσουν τι θα πράξουν. Το πρώτο που αποφάσισαν ήταν να καλέσουν τους «πρώτους των φίλων», δηλ. τους ανώτατους άρχοντες που έρχονταν μετά τους «σωματοφύλακες» και τους άλλους ηγεμόνες του στρατού, σε γενική συνέλευση για να ορίσουν το διάδοχο του βασιλιά.

Η συνεδρίαση υπήρξε πανηγυρική και ταυτόχρονα πένθιμη. Μετά πήρε το λόγο ο πρώτος των σωματοφυλάκων, ο Περδίκκας, και κάλεσε τη συνέλευση ν’ αποφασίσει για τη σφραγίδα κτλ. Δήλωσε ότι πρέπει να τηρηθεί η μακεδονική τάξη της διαδοχής· η βασίλισσα Ρωξάνη είναι έγκυος κι αν γεννήσει γιο, σ’ αυτόν ανήκει το στέμμα. Στο μεταξύ, όμως, πρέπει να διοριστεί Επίτροπος του αγέννητου διαδόχου. Διαφώνησε ο Νέαρχος. Πρότεινε ν’ αναγορευθεί βασιλιάς ο γιος του Αλεξάνδρου Ηρακλής από τη Βαρσίνη. Γενική ήταν η αντίδραση και κατ’ αυτής της πρότασης. Ο ηγέτης της φάλαγγας Μελέαγρος πρότεινε ν’ αναδειχτεί βασιλιάς ο γιος του Φιλίππου Αρριδαίος. Σ’ αυτή την πρόταση αντέδρασε ο Πτολεμαίος ο Λάγος. Αυτός πρότεινε ν’ ασκεί την εξουσία το σύνηθες συμβούλιο του Αλεξάνδρου. Κι αυτή η πρόταση απορρίφθηκε. Τελικά έγινε δεκτή η αρχική πρόταση του Περδίκκα.

    Μετά προχώρησαν στην εκλογή του Αντιβασιλέα. Η πρόταση του Αριστόνους του Πελλαίου αυτός να είναι ο Περδίκκας έγινε από όλους δεκτή. Όμως ο Περδίκκας φάνηκε πολύ διστακτικός. Ο Μελέαγρος τον δικαιολόγησε και πρότεινε να εκλεγεί από το στρατό, γιατί μόνο έτσι θα είχε την πλήρη νομιμοποίηση και το απαιτούμενο κύρος. Επακολούθησε αναταραχή έξω από τη φάλαγγα κι ακούστηκαν έντονες φωνές υπέρ του Αρριδαίου. Βγήκε από τα ανάκτορα ο Μελέαγρος και τέθηκε επικεφαλής της φάλαγγας και του αιτήματος. Υποδέχτηκαν τον Αρριδαίο και τον ζητωκραύγαζαν ως βασιλιά. Οι σύνεδροι αντέδρασαν. Έσπευσαν να προσεταιριστούν το ιππικό. Διορίστηκαν ο Πύθωνας σωματοφύλακας, ο Περδίκκας και ο Λεοννάτος κηδεμόνες του αγέννητου παιδιού της Ρωξάνης, ενώ ο Αντίπατρος και ο Κρατερός αναγορεύτηκαν κύριοι των πραγμάτων της Ευρώπης. Όλοι ορκίστηκαν πίστη στο γιο της Ρωξάνης. Εκείνη τη στιγμή όρμησε στ’ ανάκτορα ο Μελέαγρος με τους φαλαγγίτες και τον Αρριδαίο που τον αναφωνούσαν βασιλιά. Μέσα στο σάλο υπερίσχυσαν οι υποστηρικτές του Αρριδαίου. Αυτός σε λίγο χάθηκε μέσα στους θαλάμους. Τον επανέφεραν σχεδόν σέρνοντας οι φίλοι του.

   Οι περί τον Περδίκκα, 600 περίπου άνδρες, κατέφυγαν στην αίθουσα όπου βρισκόταν η σορός του Αλεξάνδρου. Κατέφθασε σε λίγο και ο Μελέαγρος με τους δικούς του. Φονικός αγώνας συνάφθηκε γύρω από το νεκρό βασιλιά. Επικράτησαν οι περί το Μελέαγρο. Ο Περδίκκας δεν προσχώρησε. Βγήκε στην πόλη με την ελπίδα να προσεταιριστεί τους φαλαγγίτες. Ο Μελέαγρος επιχείρησε να τον φονεύσει αλλ’ απέτυχε. Οι ιππείς έκλεισαν τις εισόδους της πόλης. Έγιναν προσπάθειες συμβιβασμού ιππέων και φαλαγγιτών. Το συμβιβασμό ήθελε και ο Περδίκκας. Τις διαπραγματεύσεις έκανε ο Ευμένης του Καρδιανού. Τελικά τον Ιούλιο συμφωνήθηκε ο Αρριδαίος να μετονομαστεί σε Φίλιππο και να παραμείνει βασιλιάς, αλλά να μετάσχει στη βασιλεία και ο αναμενόμενος γιος της Ρωξάνης. Στρατηγός της Ευρώπης ορίστηκε ο Αντίπατρος και προστάτης της βασιλείας ο Κρατερός. Και το σημαντικότερο: ο Περδίκκας αναγορεύθηκε χιλίαρχος, ο δε Μελέαγρος ύπαρχός του. Ο χιλίαρχος ήταν ο δεύτερος τη τάξει μετά το βασιλιά. Μετά επήλθε ενότητα στους ηγέτες και στο στρατό.

  Αυτό, όμως, δεν κράτησε πολύ. Ο Περδίκκας δεν ήταν ευχαριστημένος μ’ αυτό το συμβιβασμό. Διέταξε κάθαρση στο στρατό από τους στασιάσαντες, τη λεγόμενη αγνεία. Αυτή γινόταν με ειδική διαδικασία. Αντιπαρατάχθηκαν βασιλιάς > Περδίκκας > ιππείς και ελέφαντες > Μελέαγρος > πεζοί. Με επιδέξια κίνηση ο βασιλιάς και ο Περδίκκας αιφνιδίασαν. Θυσιάστηκαν 300 περίπου Μακεδόνες ως πρωτοστάτες της στάσης. Την ίδια τύχη είχε και ο Μελέαγρος.

   Έτσι απαλλάχθηκε ο Περδίκκας από το Μελέαγρο. Ο δρόμος, όμως, για την εξουσία είχε πολλά εμπόδια ακόμη: πολλοί και δυνατοί ήταν οι συνδιεκδικητές. Κι έπρεπε να τους εξουδετερώσει. Και το πέτυχε με τη νέα διανομή των σατραπειών. Αμέσως, λοιπόν, μετά την «αγνεία» προσκάλεσε όλους τους στρατηγούς σε σύσκεψη. Εκεί, εν ονόματι του βασιλιά, τους ανακοίνωσε ότι επιβάλλονταν οι ακόλουθες αλλαγές στη διοίκηση των σατραπειών: Ο Περδίκκας θα παρέμενε κοντά στο βασιλιά και αρχηγός των βασιλικών στρατευμάτων, θα κρατούσε  τη σφραγίδα και μέσω αυτού θα διαβιβάζονταν οι βασιλικές διαταγές προς όλες τις αρχές· χιλίαρχος οριζόταν ο Σέλευκος· ηγεμόνας των παιδιών οριζόταν ο Κάσσανδρος. Σατράπης της Αιγύπτου ορίστηκε ο Πτολεμαίος Λάγου· σατράπης της εντός του Ευφράτη Συρίας ορίστηκε ο Λεομέδων· η σατραπεία της Κιλικίας ανατέθηκε στον ταξίαρχο Φιλώτα· την Παμφυλία και τη Λυκία ανέλαβε ο Αντίγονος. Στον Ευμένη τον Καρδιανό δόθηκαν η Παφλαγονία, η μεγάλη Καππαδοκία και η πλησίον του Πόντου Καππαδοκία. Σατράπης της Καρίας ορίστηκε ο Άσανδρος, ενώ της Λυδίας ο Μένανδρος και της μικρής Φρυγίας ο Λεοννάτος. Όσον αφορά την Ευρώπη ορίστηκαν: στη Θράκη ο Λυσίμαχος, στα υπόλοιπα ευρωπαϊκά εδάφη ο Αντίπατρος, ενώ στρατηγός-αυτοκράτορας και προστάτης της βασιλείας αναγορεύθηκε ο Κρατερός. Στην ανατολικότερη Ασία δεν έγιναν σημαντικές αλλαγές.