Η μάχη των Τεγύρων

    Η δύναμη των Θηβαίων στη Βοιωτία διαρκώς εδραιωνόταν. Μόνος αντίπαλός τους ήταν πλέον οι Λακεδαιμόνιοι φρουροί και οι αρμοστές που εγκαταλείφθηκαν εδώ, τους οποίους πολλές φορές νίκησαν. Η σημαντικότερη από αυτές τις νίκες ήταν εκείνη του Πελοπίδα στις Τεγύρες.

       Ο Πελοπίδας, όταν έμαθε ότι ο Λακεδαιμόνιος αρμοστής με τις δύο μόρες του που φρουρούσαν τον Ορχομενό επιχείρησε εκδρομή στη Λοκρίδα, σκέφτηκε να επωφεληθεί από την απουσία των εχθρών για να καταλάβει την πόλη. Το επιχείρησε με τον Ιερό Λόχο. Όταν όμως πλησίασε στον Ορχομενό, διαπίστωσε ότι υπήρχε φρουρά. Άρα δυνατότητα αιφνιδιασμού δεν υπήρχε. Θεώρησε φρόνιμο να οπισθοχωρήσει. Όταν έφθασε στις Τεγύρες συνάντησε απρόσμενα τους δύο Σπαρτιάτες πολέμαρχους, το Γοργολέοντα και το Θεόπομπο. Αυτοί είχαν διπλάσιες δυνάμεις από τον Πελοπίδα. Αρχικά οι άνδρες του Πελοπίδα ήταν διστακτικοί, αλλά ο αρχηγός τους τους εμψύχωσε. Η σύγκρουση ήταν πεισματώδης σε στενό χώρο, εκεί που οι ιερολοχίτες ήταν ακαταμάχητοι. Από την αρχή της συμπλοκής φονεύθηκαν και οι δύο αρχηγοί των Σπαρτιατών. Τότε οι Σπαρτιάτες άνοιξαν διάδρομο για να περάσουν οι Θηβαίοι. Ο Πελοπίδας, όμως, περιφρόνησε την προσφερθείσα σωτηρία. Συνέχισε τη μάχη μέχρι που διέλυσε και έτρεψε σε φυγή όλους τους εχθρούς. Δεν τους κατεδίωξε όμως. Στο χώρο της μάχης έστησε τρόπαιο.

      Αυτή η νίκη προκάλεσε πανελλήνια αίσθηση. Το 374 η Θήβα κυριάρχησε σε όλη τη Βοιωτία, πλην του Ορχομενού και της Χαιρώνειας. Επιχείρησαν να πιέσουν και τους συμμάχους της Σπάρτης Φωκαείς αλλά αναγκάστηκαν να υποχωρήσουν.

    Από την άλλη οι Αθηναίοι άρχισαν να φθονούν την ανερχόμενη νέα δύναμη. Γιαυτό έσπευσαν να υποβάλουν στη Σπάρτη δικές τους προτάσεις ειρήνης. Η Σπάρτη τις δέχτηκε αμέσως.

    Ευτυχώς για τους Θηβαίους που αυτή η ειρήνη και η προσέγγιση των δύο «υπερδυνάμεων» δεν κράτησε πολύ.