Κατάληψη της Αιγύπτου

Οι Αιγύπτιοι επί μακρό στέναζαν κάτω από την περσική κυριαρχία. Άρα καμία διάθεση και κανένα λόγο δεν είχαν να υπερασπιστούν το περσικό καθεστώς. Ο Αλέξανδρος μπήκε αμαχητί στο Πηλούσιο. Εκεί έφτασε και ο στόλος του. Τον έστειλε δια του ποταμού στη Μέμφιδα. Ο ίδιος δια της ξηράς έφτασε στην πόλη, όπου υποτάχθηκε ο Μαζάκης και του παρέδωσε 800 τάλαντα. Από τη Μέμφιδα κατευθύνθηκε στη νήσο Φάρο και στη λίμνη Μαρεώτιδα. Τότε αποφάσισε να κτίσει στην πλησίον της Φάρου στερεά νέα πόλη, την οποία ονόμασε Αλεξάνδρεια, για να την κάμει πρωτεύουσα της χώρας αντί της Μέμφιδας. Η θέση ήταν θαυμάσια. Και η νέα πόλη επρόκειτο να μεγαλουργήσει.

Μετά πήγε στη Λιβύη, στο ναό του Δία Άμμωνα, περίφημο μαντείο. Εκεί δέχτηκε χρησμό ευνοϊκό. Η υποδοχή του ιερατείου ήταν αποθεωτική. Από αυτό προέκυψε η φήμη ότι ο Αλέξανδρος θέλησε ν’ αποδώσει την καταγωγή του στο Δία. Ισχυρισμός αβάσιμος.

Στην Αίγυπτο έμεινε 4 ή 5 μήνες. Την άνοιξη του 331, αφού ρύθμισε τα της διοίκησης της χώρας, αναχώρησε για τη Φοινίκη. Εδώ ρύθμισε τις υποθέσεις της Φοινίκης, της Συρίας και της Ελλάδας προτού ξεκινήσει για τα ενδότερα της Ασίας. Πέρασε τον Ευφράτη στη Θάψακο και τον Τίγρη στη Νίνο πολύ εύκολα. Ο Δαρείος, καίτοι είχε υπέρτερες δυνάμεις, δεν πρόβαλε καμία αντίσταση.

Ο Δαρείος, αφού πείσθηκε ότι ο Αλέξανδρος δεν προτίθεται να υπογράψει συνθήκη, αποφάσισε να δοκιμάσει και πάλι τα όπλα. Συγκέντρωσε υπέρογκο στρατό γύρω από τα Άρβηλα, ανατολικά του Τίγρη.