Τα Ορλοφικά: η πιο ελπιδοφόρα εξέγερση.
Η διάψευση
1. Στα μέσα του ΙΗ΄ αι. το κλίμα σε πολλές περιοχές της υπόδουλης Ελλάδας ήταν ευνοϊκό για την εκδήλωση και επιτυχία μιας απελευθερωτικής κίνησης. Διότι: α) Ο οθωμανικός στρατός βρισκόταν σε αποσύνθεση. β) Η Ρωσία επιδίωκε μια αναμέτρηση με την οθωμανική αυτοκρατορία, για να επιτύχει τους σκοπούς της. γ) Η Ρωσία, εμφανιζόμενη ως προστάτιδα των υπόδουλων χριστιανικών λαών, άρχισε από την εποχή του Μ. Πέτρου να προετοιμάζει το έδαφος για την εξέγερση των υπόδουλων λαών. δ) Στην Ελλάδα υπήρχε επαναστατική έξαψη και οργή εξαιτίας των αβάσταχτων τουρκικών αυθαιρεσιών κτλ. ΄Ετσι: 1) Στην Ακαρνανία και στο Βάλτο επικρατούσε πυρετώδης αναταραχή από τη δράση των κλεφτών και τις επιδρομές των Αλβανών μισθοφόρων των Τούρκων. 2) Στη Θεσσαλία και στη Μακεδονία ο κόσμος στέναζε από τη δράση των κλεφτών και των ληστοπειρατών. 3) Στην Πελοπόννησο και προπάντων στη Μάνη επικρατούσε επαναστατικός αναβρασμός. Τα πνεύματα εξάφθηκαν ακόμα περισσότερο όταν το 1761 ο έκπτωτος πατριάρχης Κύριλλος Ε' έφθασε στην πατρίδα του Δημητσάνα. Ο Κύριλλος ήταν θερμός φίλος των Ρώσων.
2. Κάτω από αυτές τις συνθήκες η αυτοκράτειρα της Ρωσίας Αικατερίνη Β΄ μεθόδευσε τον προσεταιρισμό των υπόδουλων χριστιανικών λαών των Βαλκανίων και την εξέγερσή τους με πρόσχημα μεν τη δική τους απελευθέρωση, στην ουσία όμως για να υποβοηθηθεί έτσι η δική της σύγκρουση με την Τουρκία. Κύριο παράγοντα σε αυτές τις επιδιώξεις της θεωρούσε την Ελλάδα. Προς τούτο αποφάσισε να χρησιμοποιήσει τους εμπίστους της αδελφούς Ορλώφ, Γρηγόριο, Αλέξιο και Θεόδωρο. Αυτοί, εξάλλου, ήταν που εισηγήθηκαν τη ρωσική εκστρατεία στη Μεσόγειο, εμπνευστής της οποίας ήταν ο έμπορος από τη Σιάτιστα Γεώργιος Παπάζωλης. Για να πείσει τους Ορλώφ τον βοήθησαν δύο άλλοι ΄Ελληνες - Κεφαλλήνες με σημαντικές θέσεις στο ρωσικό στρατό, ο Μαρίνος Χαρβούρης, αντισυνταγματάρχης του μηχανικού, και ο Πέτρος Μελισσηνός, στρατηγός του πυροβολικού. Ο Παπάζωλης δραστηριοποιήθηκε έντονα για την επιτυχία του σχεδίου. Αφού περιόδευσε διάφορες ευρωπαϊκές πόλεις για να αφυπνίσει τους εκεί ΄Ελληνες, περί το τέλος του 1766 έφθασε στην Αιτωλία και Ακαρνανία, όπου ήρθε σ’ επαφή με τους αρματωλούς και προκρίτους και αναπτέρωσε το φρόνημα του λαού. Στη συνέχεια κατέβηκε στην Πελοπόννησο και κατευθύνθηκε στη Μάνη, όπου προηγήθηκε άλλος απεσταλμένος των Ρώσων (1764-65), ο Εμμ. Σάρρος.
Οι Μανιάτες κράτησαν επιφυλακτική στάση απέναντι στα εθνεγερτικά κηρύγματα του Παπάζωλη, ιδιαίτερα οι επιφανέστεροι των Μανιατών αδελφοί Μαυρομιχάλη, έχοντας υπόψη την πικρή πείρα του παρελθόντος.
Στην Καλαμάτα η υποδοχή του Παπάζωλη ήταν ευμενέστερη. Σε αυτό συντέλεσε η παρουσία εκεί του παντοδύναμου προκρίτου Παναγιώτη Μπενάκη. Αυτός υποσχέθηκε τη συγκέντρωση σημαντικής δύναμης επαναστατών αν εξασφαλιζόταν σοβαρή ρωσική συμμετοχή-βοήθεια. Ο Παπάζωλης του το υποσχέθηκε. Συγκροτήθηκε μεγάλη σύσκεψη από επισκόπους και προκρίτους, οι οποίοι διατύπωσαν γραπτώς αίτημα προς τη Ρωσία για την αποστολή βοήθειας.
Εκτός από τον Παπάζωλη στάλθηκαν και άλλοι Ρώσοι πράκτορες στην Ελλάδα και σε Παραδουνάβιες χώρες για να προετοιμάσουν το έδαφος (Βασίλειος Ταμάρα, Ναζάρ Καραζίν, Βέλιτς, Στέφανος Πίκκολο κ.ά.).
Οι Τούρκοι δεν κατάλαβαν τίποτε από αυτές τις προετοιμασίες. Τα πρώτα περιοριστικά μέτρα κατά των Ελλήνων τα έλαβαν όταν εξερράγη ο πόλεμος. Από τα πρώτα θύματα πολλοί εξέχοντες κληρικοί και πρόκριτοι. Τον Απρίλιο του 1769 συνελήφθη ο πατριάρχης Μελέτιος Β', φυλακίστηκε, βασανίστηκε κι εξορίστηκε στη Μυτιλήνη όπου και πέθανε. Το ίδιο έτος κρίθηκαν ένοχοι εσχάτης προδοσίας κι εκτελέστηκαν ο μέγας διερμηνέας Νικόλαος Σούτσος και ο ηγεμόνας της Μολδαβίας Γεώργιος Καλλιμάχης.
3. Στο μεταξύ άρχισε ο ρωσοτουρκικός πόλεμος (1768 - 74). Στα πλαίσια αυτού του πολέμου και στις μεθοδεύσεις της Ρωσίας για την επιτυχία του εντάσσεται και η εξέγερση των Ελλήνων που τελικά εκδηλώθηκε το 1770.
4. Στα μέσα του 1769 ο ρωσικός στόλος που προοριζόταν για τη Μεσόγειο ήταν έτοιμος. Στα τέλη Ιουν. μια πρώτη μοίρα υπό το ναύαρχο Σπυριδώφ αναχώρησε από την Κρονστάνδη. Στα πλοία επέβαιναν 600 άντρες, 60 πυροβολητές και μερικοί αξιωματικοί. Στη δύναμη αυτή μετείχαν και μερικοί ΄Ελληνες. Η μοίρα μέσω Αγγλίας έφθασε το Γενάρη του 1770 στις Βαλεαρίδες.
Μια δεύτερη μοίρα -βοηθητική- υπό Σκότο ναύαρχο έφθασε το Γενάρη του 1770 στο Πόρτσομουθ. Τον Ιούν. του 1770 μια τρίτη μοίρα ξεκίνησε για τη Μεσόγειο.
΄Οταν η πρώτη μοίρα έφθασε στις Βαλεαρίδες εκεί βρισκόταν ήδη ο Θεόδωρος Ορλώφ, όπου στάλθηκε για να προετοιμάσει εφόδια για την εκστρατεία. Μολονότι διαπίστωσαν ότι τόσο το έμψυχο υλικό όσο και τα εφόδια της εκστρατείας ήταν ανεπαρκή, εντούτοις οι Ορλώφ βιάζονταν να φθάσουν στο πεδίο της σύγκρουσης.
΄Ετσι ο Θεόδωρος Ορλώφ με ένα πολεμικό πλοίο της μοίρας του Σπυριδώφ και 2 φρεγάτες έφθασε στη Μάλτα όπου συγκροτήθηκε πολεμικό συμβούλιο. Μετά αυτό το τμήμα αναχώρησε αμέσως για την Πελοπόννησο όπου έφθασε στις 28/2/1770 και κατέπλευσε στο λιμάνι του Βιτύλου της Μάνης. Την επομένη έφθασε και η υπόλοιπη μοίρα υπό τον Σπυριδώφ.
Μόλις έφθασε ο Ορλώφ στο Βίτυλο έσπευσαν να τον υποδεχθούν μ’ ενθουσιασμό οι οπλαρχηγοί των Μανιατών, οι οποίοι του υποσχέθηκαν ότι θα τον συνδράμουν μ’ όλες τους τις δυνάμεις. Αμέσως κινητοποιήθηκαν για τη στρατολόγηση πολεμιστών. Τ’ αποτελέσματα αυτής της προσπάθειας ήταν απογοητευτικά (δεν ξεπερνούσαν τις 2000 οι ανταποκριθέντες). Αιτίες αυτής της απροθυμίας ήταν α) η πικρή εμπειρία από το παρελθόν και β) η ασήμαντη ρωσική δύναμη που έφθασε στην Πελοπόννησο. Με πρόταση του Μπενάκη σχηματίστηκαν δύο σώματα-«λεγεώνες», η «Δυτική» της Σπάρτης και η «Ανατολική» της Μεσσηνίας, που ήταν και πολυπληθέστερη.
Η «δυτική» στις αρχές Μαρτίου κατευθύνθηκε στην Καλαμάτα. Στο διάβα τους κατέστρεφαν τα σπίτια των Τούρκων κι έσφαζαν όσους έπεφταν στα χέρια τους. Αφού κατέλαβαν το Λεοντάρι, κατευθύνθηκαν προς την Κυπαρισσία. Οι υπερασπιστές της έσπευσαν να παραδοθούν, με τον όρο να μεταφερθούν σώοι σε κάποιο νησί του Αιγαίου. Ο Ρώσος επικεφαλής τούς υποσχέθηκε ότι δε θα κινδυνεύσουν. Οι Μανιάτες, όμως, τους έσφαξαν όλους και πυρπόλησαν την πόλη (21/3/1770). Οι επιτυχίες αυτές προκάλεσαν ενθουσιασμό στους ΄Ελληνες και την προσχώρηση νέων εθελοντών υπό το Φώτιο Γρηγοριάδη. Ανεξήγητη μένει η στάση του Μπενάκη που έμεινε στην Καλαμάτα και δεν ακολούθησε το σώμα.
Η «ανατολική» λεγεώνα εγκατέλειψε το ορεινό συγκρότημα της Μάνης και κατευθύνθηκε προς τα Βαρδουνοχώρια. Καθ’ οδόν ενισχύθηκε με νέες δυνάμεις. ΄Επεσε σε ενέδρα 1000 Τούρκων, αλλά τους ανέτρεψαν και τους καταδίωξαν προς το Μυστρά. ΄Εξω από το Μυστρά περίμεναν τους ΄Ελληνες 3.500 περίπου Τούρκοι. Οι ΄Ελληνες όμως (500 υπό τον Ψαρό) και άλλη δύναμη υπό τον Μπάρκωφ επιτέθηκαν με ορμή κι έσπειραν τον πανικό στους Τούρκους. ΄Αλλοι από τους Τούρκους διασκορπίστηκαν στα περίχωρα όπου εξοντώθηκαν και άλλοι κατέφυγαν στο φρούριο όπου πολιορκήθηκαν από τους επαναστάτες. Στις 19/3 παραδόθηκαν με όρους, αλλά οι Μανιάτες πάνω στον ενθουσιασμό τους αθέτησαν τη συμφωνία και προχώρησαν σε εκτεταμένες σφαγές, πολεμιστών και γυναικόπαιδων. ΄Οσοι γλύτωσαν ζήτησαν άσυλο στη Μητρόπολη. Τους παρασχέθηκε κάθε προστασία, παρά τη μανιασμένη καταδίωξή τους από τους ασυγκράτητους Μανιάτες. Αυτή η απάνθρωπη συμπεριφορά των επαναστατών και οι παρασπονδίες τους ανάγκασαν τους Τούρκους στο εξής να μην έρχονται σε συνεννόηση μαζί τους.
5. Οι πρώτες επιτυχίες των επαναστατών είχαν δύο συνέπειες: α) την αθρόα προσέλευση εθελοντών (σε λίγο η «ανατολική» λεγεώνα αριθμούσε 8000 άντρες) και β) το σχηματισμό στο Μυστρά τοπικής κυβέρνησης από το μητροπολίτη και τους προύχοντες.
Στο μεταξύ η ασήμαντη ρωσική δύναμη, αντί να πλαισιώσει τους επαναστατημένους ΄Ελληνες, στράφηκε στην πολιορκία του φρουρίου της Κορώνης, θεωρώντας το καταλληλότερο λιμάνι από του Βιτύλου. Στην πολιορκία της Κορώνης συνέδραμε και δύναμη Μανιατών υπό τον Ιωάννη Μαυρομιχάλη. Αυτή η κίνηση των Ρώσων δεν εξυπηρετούσε την ελληνική εξέγερση. Η κατάληψη του φρουρίου απέτυχε. Ακολούθησαν αλληλοκατηγορίες ανάμεσα στους Ρώσους και τους ΄Ελληνες για την ευθύνη σχεδιασμού της επιχείρησης.
Οι αρχικές επιτυχίες της εξέγερσης συντέλεσαν στην εξάπλωσή της και σε άλλες περιοχές της Πελοποννήσου: στην Πάτρα-Αίγιο υπό τον Παλαιών Πατρών Παρθένιο, από τα Καλάβρυτα έδιωξαν τους Τούρκους, στην Κορινθία υπό τους Νοταράδες κτλ., στην Αργολίδα-Ναύπλιο υπό τον Περρούκα, στη Γορτυνία υπό τον επίσκοπο Νεόφυτο Δεληγιάννη κ.ά., στην Ηλεία υπό τον Ι. Σισίνη, κ.α. Ο αντίκτυπος έφθασε ως τα Επτάνησα όπου ο ενθουσιασμός ώθησε πολλούς να σπεύσουν να ενωθούν με τους επαναστάτες. Αναφέρονται 2000 Ζακύνθιοι υπό τους Νικ. Ξανθόπουλο κ.ά. και 3000 Κεφαλλονίτες υπό τους Σπυρ. και Ιω. Μεταξά κ.ά. Οι Ρώσοι, όμως, αδυνατούσαν να εξοπλίσουν τους προσερχόμενους.
Η εξέγερση δεν περιορίστηκε μόνο στην Πελοπόννησο. Ταυτόχρονα σχεδόν εκδηλώθηκαν κινήματα: στο Βάλτο υπό το Σταθά Γεροδήμο, στη Βόνιτσα και στο Ξηρόμερο υπό το Χρ. Γρίβα, στο Αγγελόκαστρο υπό το Γεώργ. Λαχούρη, στο Μεσολόγγι υπό τον Παναγ. Παλαμά, στο Λιδωρίκι υπό το Λωρή, στη Λιβαδειά υπό τον Ιω. Καλπούζο, στη Σαλαμίνα υπό τον κουρσάρο Μητρομάρα, στην Αττική πραγματοποιήθηκαν διάφορες επιδρομές, κ.α. Στον ελπιδοφόρο αυτό και πλέον εκτεταμένο ως τότε εθνικό ξεσηκωμό έδωσαν το παρών και πολλοί Βορειοελλαδίτες (Ζιάκας, Ζήδρος, Μπλαχάβας κ.ά.).
Η Πύλη αιφνιδιάστηκε από αυτή την εξέγερση. Ιδιαίτερα ανησύχησε από την παρουσία και τη συμμετοχή των Ρώσων. Μόλις συνειδητοποίησε τι συνέβαινε, αφενός διέταξε να σταλούν ενισχύσεις στο βαλή της Πελοποννήσου Μουχσίν Ζαδέ, και αφετέρου έδωσε εντολή στον Τούρκο ναύαρχο να ετοιμάσει το στόλο του για δράση. Κύματα Τουρκαλβανών ξεχύθηκαν από Β. προς τα νοτιότερα τμήματα της ελληνικής χερσονήσου για να καταστείλουν την εξέγερση. Τους αντιμετώπισαν επιτυχώς οι επαναστάτες στο Βάλτο, στην Ευρυτανία, στη Θεσσαλία κ.α., οι οποίοι διέπραξαν ωμότητες εις βάρος των Τούρκων αλλά δεν μπόρεσαν να καταλάβουν επίκαιρες θέσεις. Ο Γρίβας πολιόρκησε το Αγρίνιο, αλλά η ισχυρή τουρκική φρουρά αντιστάθηκε. Ο Γρίβας αναγκάστηκε να λύσει την πολιορκία για ν’ αντιμετωπίσει τους Τουρκαλβανούς υπό τους Σουλεϊμάν μπέη και Αχμέτ μπέη. Τελικά οι επαναστάτες εξοντώθηκαν έξω από το Αγγελόκαστρο.
Και στην κεντρική Στερεά τα πράγματα δεν πήγαν καλύτερα. Εδώ το κίνημα αυτό καταστράφηκε από την εμφύλια σύγκρουση των αρματολικίων της Ναυπακτίας υπό το Σισμάνη και της Δωρίδας υπό το Λωρή. Στη Λιβαδειά οι Κομνηνός Τράκας και Καλπούζος δεν κατάφεραν ν’ αντιμετωπίσουν τους Τουρκαλβανούς. Οι Μεσολογγίτες υπό τον Παν. Παλαμά δεν έλαβαν ενισχύσεις από τους Ορλώφ, εγκατέλειψαν την προσπάθεια υπεράσπισης της πόλης τους που κατέλαβαν, αφού επί εβδομάδες αντιστάθηκαν κατά των πειρατών Δουλτσινιωτών (από το Δούλτσινο της Δαλματίας), συνεργατών των Τούρκων. Ούτε οι 500 υπερασπιστές του Αιτωλικού άντεξαν στην επίθεση των Δουλτσινιωτών.
Στην Πελοπόννησο η επανάσταση δεν είχε καλύτερη τύχη. Μολονότι οι Τούρκοι επί ενάμιση μήνα ήταν σαστισμένοι, οι Ρώσοι δεν το εκμεταλλεύτηκαν. Η κατάρρευση άρχισε από την Τριπολιτσά. Ο βαλής της Πελοποννήσου άφησε ακέφαλες τις δυνάμεις του στην Τρίπολη και κατέφυγε στο Ναύπλιο. Η «ανατολική» λεγεώνα, αφού άφησε στο Μυστρά δύναμη φρούρησης 500 ανδρών, πήρε διαταγή από το Θεόδωρο Ορλώφ να κινηθεί υπό το λοχαγό Μπάκωφ για κατάληψη της Τριπολιτσάς που την υπεράσπιζαν περίπου 600 Τούρκοι. Σε αυτούς προστέθηκαν και 1000 εμπειροπόλεμοι Τουρκαλβανοί που κατέφθασαν αφού διέλυσαν τους επαναστάτες της Κορινθίας και της Αργολίδας. Το φρόνημα των πολιορκούμενων Τούρκων τονώθηκε και επιχείρησαν με τους Τουρκαλβανούς έξοδο με πεζικό και ιππικό. Επιχείρησαν κυκλωτική κίνηση στην πεδιάδα. Η κρίσιμη σύγκρουση έγινε στα Τρίκορφα (9/4/1770). Οι Ρώσοι πολέμησαν γενναία, αλλά οι ΄Ελληνες, απειροπόλεμοι, διασκορπίστηκαν. Επακολούθησε σφαγή αμάχων (3000 περίπου) Ελλήνων, μεταξύ των οποίων ο αρχιεπίσκοπος ΄Ανθιμος και αρκετοί κληρικοί.
Η πολιορκία της Πάτρας από τους Επτανήσιους παρατεινόταν χωρίς αποτέλεσμα, αφού ούτε οι ντόπιοι βοήθησαν ούτε οι Ρώσοι. Σαν να μην έφθανε αυτό, στις 13/4/1770 κατέφθασαν από το Μεσολόγγι και 400 Αλβανοί Δουλτσινιώτες. Ο αιφνιδιασμός των πολιορκητών ήταν πλήρης. Διαλύθηκαν. ΄Οσοι επέζησαν έσπευσαν να επιβιβαστούν στα πλοιάριά τους. Στο πέλαγος έπεσαν σε ενέδρα άλλων Δουλτσινιωτών. Ελάχιστοι σώθηκαν. Στην Πάτρα επικράτησε 3ήμερη λεηλασία από τους Αλβανούς.
Tα ίδια συνέβησαν και στην Ηλεία. Οι Αλβανοί διέλυσαν τους Ζακυνθίους επαναστάτες. Οι ορδές των Αλβανών χτύπησαν τη Βοστίτσα (Αίγιο), τα Καλάβρυτα, τη Χαλανδρίτσα, τη Δημητσάνα κτλ., προκαλώντας συμφορά.
Κι ενώ όλα αυτά συνέβαιναν, οι Ρώσοι συνέχιζαν να πολιορκούν την Κορώνη. Αναγκάστηκαν, όμως, να παραδεχτούν το ανώφελο του εγχειρήματος. Αποφάσισαν να επιχειρήσουν την κατάληψη μεγαλύτερου λιμανιού για τις ανάγκες του αναμενόμενου υπό τον Αλέξιο Ορλώφ ρωσικού στόλου. Στράφηκαν έτσι προς το Ναβαρίνο. Το πολιόρκησαν από ξηρά και θάλασσα (15/4/1770). Η πολιορκία κράτησε 6 μέρες. Οι Τούρκοι παραδόθηκαν στα Χανιά. Σε 2-3 μέρες κατέφθασε και η μοίρα του Αλεξίου Ορλώφ. Το Ναβαρίνο μεταβλήθηκε σε ρωσική βάση/ορμητήριο. Ο Αλέξιος απηύθυνε διάγγελμα προς τους ΄Ελληνες ζητώντας τη στράτευσή τους, αλλά δε βρήκε ανταπόκριση μετά και τα όσα συνέβησαν στο μεταξύ. ΄Ετσι, η μόνη ελληνική δύναμη που έμεινε στο πλευρό των Ρώσων ήταν η ‘δυτική‘ λεγεώνα.
Ο Αλέξιος Ορλώφ, για να διασφαλίσει την προστασία του Ναβαρίνου από το γειτονικό οχυρό της Μεθώνης, αποφάσισε να το κυριεύσει. Τη Μεθώνη υπερασπίζονταν 800 γενίτσαροι και άλλες τουρκικές δυνάμεις. Στις 10/3 άρχισε ο σφοδρός βομβαρδισμός του φρουρίου.
Ενώ συνεχιζόταν η πολιορκία της Μεθώνης, κατέπλευσε στον Αργολικό κόλπο ο τουρκικός στόλος. Ο βαλής διέταξε τις δυνάμεις του να κινηθούν και να δράσουν προς νότο. ΄Ετσι, 8000 Αλβανοί ξεχύθηκαν στη μεσσηνιακή πεδιάδα καταστρέφοντας και λεηλατώντας. Σώμα 400 Μανιατών υπό τον Ιω. Μαυρομιχάλη πολέμησαν ηρωικά κι έπεσαν σχεδόν όλοι. Ο Μαυρομιχάλης αιχμαλωτίστηκε.
Οι Αλβανοί, ενισχυμένοι και από τους Τούρκους της Κορώνης, στράφηκαν κατά του Ναβαρίνου που το κατείχαν οι Ρώσοι με τη λωρίδα γύρω από τη Μεθώνη. Ενόψει της πολιορκίας τους οι Ρώσοι αναδιέταξαν τις δυνάμεις τους μαζί με τους ΄Ελληνες που τους ενίσχυαν. Οι επιθέσεις, όμως, των Αλβανών και των Τούρκων κατά της Μεθώνης ήταν τόσο σφοδρές που τα μεν ελληνικά τμήματα τα διέλυσαν αμέσως, τη δε ηρωική ρωσική αντίσταση έκαμψαν προκαλώντας τους σοβαρότατες απώλειες. Οι κάτοικοι της Μεθώνης και οι επιζήσαντες Ρώσοι με τους τραυματίες τους κατέφυγαν στο Ναβαρίνο (28/5/1770). Η πτώση της Μεθώνης αποτέλεσε καμπή για την τύχη του όλου ορλωφικού εγχειρήματος. Ο Αλέξιος Ορλώφ, απογοητευμένος, αποφάσισε να εγκαταλείψει και το Ναβαρίνο. Διέταξε την επιβίβαση των δυνάμεών του στο στόλο, συναποκομίζοντας και άλλο υλικό (6/6/1770). Από τους απελπισμένους ΄Ελληνες πήραν μαζί τους μόνο τους αρχηγούς των επαναστατών, 6 επισκόπους, τον Μπενάκη κ.ά.
Μέσα στον Ιούν. καταλήφθηκαν ο Μυστράς και η Καλαμάτα. Μόνο η Μάνη κρατήθηκε, χάρη στον ηρωισμό των υπερασπιστών της. Οι Μανιάτες συγκρούστηκαν με τους Αλβανούς στον πύργο των Καλανδήδων στο Σκούταρι και στο βουνό Τρικεφάλι. Μετά από μια παρασπονδία μάλιστα των Τουρκαλβανών, οι Μανιάτες παθιάστηκαν τόσο που επιτέθηκαν λυσσαλέα εναντίον τους σκοτώνοντας κι αιχμαλωτίζοντας πολλούς. Τους διασωθέντες τους καταδίωξαν έξω από τα σύνορα της Μάνης.
Η δράση του ρωσικού στόλου δε σταμάτησε μετά τη φυγή του από το Ναβαρίνο. Συνεχίστηκε στα νησιά του Αιγαίου. ΄Ετσι:
- προκάλεσε σε ναυμαχία τον τουρκικό στόλο στον Αργολικό κόλπο αλλά δε βρήκε ανταπόκριση.
- Ο ρωσικός στόλος ενώθηκε υπό τον Αλέξιο Ορλώφ κι επέλεξε ως βάση κι ορμητήριο για τις επιχειρήσεις του κατά του τουρκικού στόλου τη Νάουσα της Πάρου.
- Αναχωρώντας από τη Νάουσα, επισκέφθηκε τη Χίο, τη Σκύρο, τον ΄Αγ. Εστράτιο και τα Ψαρά. Εκεί πληροφορήθηκε ότι ο τουρκικός στόλος ήταν αγκυροβολημένος ανάμεσα στη Χίο και στο Τσεσμέ. Κινήθηκε προς συνάντησή του.
- Στις 5/7/1770 ο ρωσικός στόλος επιτέθηκε κατά του τουρκικού με σφοδρότητα. Οι ναυαρχίδες των δύο στόλων συγκρούστηκαν και κάηκαν. Οι Τούρκοι έτρεξαν νικημένοι για να κρυφτούν στο λιμάνι του Τσεσμέ. Οι Ρώσοι έφραξαν την είσοδο/έξοδο του λιμανιού. Μετά 3 μέρες οι Ρώσοι αποφάσισαν να πυρπολήσουν τον αποκλεισμένο τουρκικό στόλο. Σαν πυρπολικά θα χρησιμοποιούσαν 4 ελληνικά πλοιάρια. Στις 6-7 Ιουλ. άρχισε η επιχείρηση πυρπόλησης-βομβαρδισμού του τουρκικού στόλου. Τα συνωστισμένα τουρκικά πλοία άρχισαν να κατακαίονται. Η καταστροφή υπήρξε ολοσχερής. Στο ρωσικό αυτό κατόρθωμα συντέλεσαν και πολλοί ΄Ελληνες.
Η καταστροφή του τουρκικού στόλου είχε ως συνέπειες: α) τα σκληρά αντίποινα των Τούρκων κατά των χριστιανών, κυρίως της Σμύρνης· β) την αναπτέρωση του ηθικού των Ελλήνων, κυρίως των νησιωτών.
6. Αυτή η έντονη παρουσία των Αλβανών πολεμιστών στην Ελλάδα, κυρίως στην Πελοπόννησο, θορύβησε την Πύλη. Γιαυτό αναγκάστηκε να στείλει εναντίον τους στρατεύματα για να τους εκδιώξει από την περιοχή ή να τους τιθασεύσει.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου