Ο Μ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΤΟΥ (Μακεδονία και Μακεδόνες)

Η πριν το Φίλιππο Μακεδονία ήταν πολύ μικρή. Περιοριζόταν στις περιοχές του άνω Αλιάκμονα και του άνω Εριγόνα. Οι περιοχές γύρω από τον Αξιό ανήκαν, ως φαίνεται, στους Παίονες. Αυτός ήταν ο πυρήνας της Μακεδονίας.

Οι αρχαιότεροι Μακεδόνες κατοικούσαν στα οροπέδια των Βιτωλίων και του Αλιάκμονα. Οι μακεδονικές φυλές διακρίνονταν μεν μεταξύ τους, αλλά είχαν κάποιο κοινό χαρακτήρα και λέγονταν όλοι Μακεδόνες. Φέρονται με τα ονόματα: Ελιμειώτες Μακεδόνες, Λυγκηστές Μακεδόνες κτλ. Η γλώσσα τους διέφερε μεν της ιλλυρικής, της θρακικής, πιθανώς και της παιονικής, αλλά ήταν συγγενής με την ελληνική. Οι Μακεδόνες φυλετικά πλησίαζαν πολύ με τους Θεσσαλούς και τα άλλα κατώτερα ελληνικά φύλα.

Αρχικά κάθε φύλο είχε το δικό του ηγεμόνα. Το φύλο που κυρίως λεγόταν Μακεδόνες –και τελικά επιβλήθηκε– κατοικούσε αρχικά στις Αιγές ή Έδεσσα. Αργότερα μετακινήθηκε μεν στην Πέλλα, αλλ’ η Έδεσσα εξακολουθούσε να τιμάται ως ιερός χώρος.

Ιδρυτές του μακεδονικού μεγαλείου υπήρξαν κάποιοι φυγάδες Έλληνες κατά τον 7^ο π.Χ. αι. που μεταλαμπάδευσαν κι εκεί τα προηγμένα πολιτιστικά στοιχεία της νοτιότερης Ελλάδας.

Για τους προγόνους του Φιλίππου και του Αλεξάνδρου υπάρχουν δύο εκδοχές-παραδόσεις. Και οι δύο, όμως, θεωρούσαν ότι ανήκαν στον οίκο των Ηρακλειδών, ιδίως του Άργους. Κατά την πρώτη, ο Κάρανος, αδελφός του Αργείου δυνάστη Φείδωνα, μετανάστευσε στη Μακεδονία και κυρίευσε την Έδεσσα. Κατά την άλλη, τρεις αδελφοί Ηρακλείδες, οι Γαυάνης, Αέροπος και Περδίκκας, έφυγαν από το Άργος πηγαίνοντας στους Ιλλυριούς και από εκεί στην άνω Μακεδονία. Εκεί υποχρεώθηκαν να υπηρετήσουν ως ποιμένες το βασιλιά της πόλης Λεβαίας. Διώχθηκαν, όμως, από εκεί και εγκαταστάθηκαν κοντά στο όρος Βέρμιο. Από τον Περδίκκα προέρχεται το βασιλικό γένος της Έδεσσας. Η δεύτερη εκδοχή φαίνεται πιθανότερη.

Κατά τον Ηρόδοτο, από τον Περδίκκα ως τον Αλέξανδρο που συναντήσαμε στους περσικούς πολέμους έχουμε 5 βασιλείς: Περδίκκα, Αργαίο, Φίλιππο, Αέροπο και Αλκέτα, πατέρα του Αμύντα Α΄. Ο Αμύντας βασίλευσε μεταξύ του 520 και 500 π.Χ. και συνδέθηκε με τους Πεισιστρατίδες των Αθηνών. Ο Περδίκκας Β΄ σχετίστηκε στενότερα με τους νότιους Έλληνες. Πολλές διαμάχες αναπτύχθηκαν γύρω από το θρόνο της Μακεδονίας. Το 413, μετά το θάνατο του Περδίκκα Β΄, τον διαδέχθηκε ο νόθος γιος του Αρχέλαος. Επ’ αυτού αυξήθηκε η στρατιωτική δύναμη της Μακεδονίας. Επίσης ίδρυσε πολυτελή περιοδικό ολυμπιακό αγώνα προς τιμήν του Ολυμπίου Διός και των Μουσών, σύναψε δε φιλικότατες σχέσεις με τους ποιητές και φιλοσόφους των Αθηνών. Προσκάλεσε μάλιστα στη χώρα του τον Ευριπίδη, το Σωκράτη και ίσως τον Πλάτωνα. Δολοφονήθηκε το 399 π.Χ.

Τον Αρχέλαο διαδέχθηκε ο ανήλικος γιος του Ορέστης με επίτροπο τον Αέροπο. Αυτός δολοφόνησε τον Ορέστη και πήρε την αρχή. Τον διαδέχθηκε ο Παυσανίας. Μετά ένα έτος τον δολοφόνησε ο Αμύντας Β΄. Αυτός βασίλευσε από το 393 ως το 369 με διακοπές. Μετά το θάνατό του επακολούθησε αναταραχή. Βασίλευσαν διαδοχικά ο γιος του Αλέξανδρος, η χήρα του Ευριδίκη ως επίτροπος των γιων της Περδίκκα και Φιλίππου, ο Πτολεμαίος ο Αλωρίτης, ως επίτροπος ο Περδίκκας (360 – 359) και ο Φίλιππος, πατέρας του Μ. Αλεξάνδρου. Περί του Φιλίππου αυτού μιλήσαμε ήδη.