2. Στα νησιά και στη θάλασσα

    1. Αφήσαμε τον ελληνικό στόλο στα Βάτικα όπου είχε αποσυρθεί για επισκευές. Στις 15/6 ο ενωμένος εχθρικός στόλος διασχίζει το Κρητικό Πέλαγος και κατευθύνεται προς την Πύλο. Δυο ελληνικές μοίρες υπό τους Ανδρ. Μιαούλη (της υδραίικης) και Γ. Ανδρούτσο (της σπετσιώτικης) κινητοποιήθηκαν. Η πρώτη έπιασε τον Ταίναρο και η δεύτερη παρατάχθηκε έξω από τα Κύθηρα. Στις 16/6 εμφανίστηκε ο εχθρικός στόλος από 80 πλοία. Τα ελληνικά τους επιτέθηκαν αλλά απέτυχαν να τον ανακόψουν. Αποβίβασε στην Πύλο 4.000 πεζούς, 690 ιππείς και 1.200 εργάτες. Ο ελλην. στόλος επέστρεψε στις βάσεις του για επισκευές, αφήνοντας στα δυτικά παράλια 10 πλοία υπό τους Λάζ. Πινότση και Νικ. Ανδριανό για να κατασκοπεύουν τον εχθρό.

    Ο Ιμπραήμ, εκμεταλλευόμενος την απουσία του ελλην. στόλου, έστειλε από την Πύλο στο Μεσολόγγι 40 πλοία με εφόδια στο στρατό του Κιουταχή.

       Η ελλην. μοίρα, που παρακολουθούσε συνεχώς τις κινήσεις του εχθρού, ειδοποίησε έγκαιρα την Κυβέρνηση. ΄Ετσι, στις 8/7  17 σπετσιώτικα πλοία υπό τον Γ. Ανδρούτσο, 13 υδραίικα υπό το Μιαούλη και μερικά ψαριανά υπό τον Αποστόλη αναχώρησαν από τις βάσεις τους και στις 21/7 ενώθηκαν στο ακρωτήρι Σκρόφες κι επιτέθηκαν κατά 34 εχθρικών στην περιοχή. Στη συνέχεια κατευθύνθηκαν στο Μεσολόγγι μεταφέροντας εφόδια. Στη λιμνοθάλασσα συγκρούστηκαν κατ’ επανάληψη με τα εχθρικά, που είχαν αποκόψει την επικοινωνία Βασιλαδίου - Μεσολογγίου, προκαλώντας τους πολλές ζημιές. Μετά ενώθηκαν και με άλλα ελλην. πλοία που είχαν έρθει και αναχώρησαν προς αναζήτηση του εχθρικού στόλου στη Σούδα ή στην Πύλο, αφού άφησαν στο Μεσολόγγι μια μικρή μοίρα προς εγκαρδίωση των πολιορκημένων.

     2. Στις 9/8 3 ελλην. καράβια από την Πελοπ. αποβίβασαν κοντά στον Κίσσαμο της Κρήτης 300 - 400 άντρες υπό τους Εμμ. Αντωνιάδη και Δημ. Καλλέργη, προοριζομένους να κυριεύσουν το κάστρο της Γαμβούσας που διέθετε αποδυναμωμένη φρουρά. Κατευθυνόμενοι στο στόχο τους, εξόντωσαν πολλούς Τούρκους που πανικόβλητοι έτρεχαν στα κάστρα. Οι επαναστάτες κατέλαβαν με δόλο τη Γαμβούσα. Αυτή, όμως, η προσπάθεια δεν επεκτάθηκε. Προσπάθεια του Μουσταφά μπέη να ανακαταλάβει το κάστρο με 2.000 άντρες απέτυχε.

     3. Πληροφορίες ότι ο αιγυπτιακός στόλος ετοιμαζόταν να εκστρατεύσει κατά της ΄Υδρας και των Σπετσών ώθησαν τον Κανάρη να συλλάβει το παράτολμο σχέδιο να επιτεθεί μέσα στην Αλεξάνδρεια. ΄Ετσι, στις 11/7 ξεκίνησε από την ΄Υδρα ένας στολίσκος από 2 πολεμικά των Μ. Τομπάζη και Αντ. Κριεζή και 3 πυρπολικά των Κανάρη, Αντ. Θ. Βώκου και Εμμ. Μπούτη και στις 10/8 έφθασε έξω από το λιμάνι της Αλεξάνδρειας. Μόνο ο Κανάρης, όμως, τόλμησε να προχωρήσει στην καρδιά του εχθρικού στόλου έχοντας ευνοϊκό άνεμο. Ενώ, όμως, ετοιμαζόταν να πυρπολήσει τη ναυαρχίδα, ξαφνικά σηκώθηκε αντίθετος άνεμος που έσπρωξε το φλεγόμενο πυρπολικό του προς το πλήθος των εχθρικών πλοίων. Ο Κανάρης και οι σύντροφοί του, πυροβολούμενοι, διέφυγαν.

      4. Μετά τη λήξη του ναυτικού αποκλεισμού του Μεσολογγίου (23/7) με τις επιτυχίες του ελληνικού στόλου στη λιμνοθάλασσα, ο αιγυπτιακός στόλος αναχώρησε για την Αλεξάνδρεια για ανεφοδιασμό κτλ. Και ο ελληνικός κατέφυγε στις βάσεις του (Βάτικα, Σύρο και Αστυπάλαια) για ανεφοδιασμό. Ο Μιαούλης ζήτησε την επανένωση των ελλην. μοιρών στα Βάτικα. Από εκεί άρχισαν περιπολίες στο Ιόνιο και στο Αιγαίο.

    Τον Οκτ. οι τρεις μοίρες: υδραίικη υπό το Μιαούλη, σπετσιώτικη υπό τον Ανδρούτσο, και η ψαριανή υπό τον Αποστόλη συγκεντρώθηκαν στην Κίμωλο. Εκεί αποφάσισαν να κινούνται μεταξύ Μήλου, Καμμένης και Μαλέα.

   Στις 5/10 ξεκίνησε για την Ελλάδα ισχυρότατος τουρκοαιγυπτιακός στόλος, μεταφέροντας 10.000 στρατιώτες, κυρίως Αιγύπτιους νεοσύλλεκτους, τροφές και πολεμοφόδια. Στις 12/10 έφθασε στην Πύλο. Αφού αποβίβασε τα στρατεύματα, αναχώρησε για το Μεσολόγγι.

       Η παρουσία τόσο ισχυρής ναυτικής δύναμης συντάραξε την ΄Υδρα και τις Σπέτσες που εσπευσμένα ενισχύθηκαν. Ταυτόχρονα ήρθαν στο Ναύπλιο 50.000 στερλίνες και μαθεύτηκε ο διορισμός του ναυάρχου Κόχραν ως αρχηγού του ελληνικού στόλου.

    Αυτή η εξέλιξη έκαμε ασφυκτικότερο τον από θαλάσσης αποκλεισμό του Μεσολογγίου. Απόπειρα 17 σπετσιώτικων πλοίων να πλησιάσουν απέτυχε.

      Ανακούφιση πρόσφερε ο Αναγν. Κυριακός και άλλοι που από μυστικό κανάλι της λιμνοθάλασσας κατάφεραν να εφοδιάσουν τους πολιορκημένους με οβίδες κανονιών.