2. Εκβουλγαρισμός και της …… οικονομίας - Πληθυσμιακή αλλοίωση - Βαρβαρότητες

   1. Ο ζήλος και ο ενθουσιασμός των Βουλγάρων να οικειοποιηθούν απόλυτα το πολυπόθητο λάφυρο ήταν τέτοιοι που τους οδηγούσαν σε υπερβολές, όχι μόνο βαρβαρότητας αλλά και δράσεων που θα μπορούσαν να κλιμακωθούν σε βάθος κάποιου χρόνου. Μια τέτοια ήταν και η οικονομία της περιοχής. Θέλανε την άμεση ενσωμάτωση και αυτής. Από τα τέλη Απρ. κιόλας σε όλες τις μεγάλες πόλεις άνοιξαν παραρτήματα του Υπ. Οικονομικών και υποκαταστήματα της Βουλγαρικής Αγροτικής Τράπεζας, της Αγροτικής Συνεταιριστικής και της Εθνικής τους Τράπεζας, καθώς και πολλές άλλες οικονομικές, φορολογικές, τελωνειακές κ.λ. Υπηρεσίες. Προχώρησαν δε αμέσως στις δημεύσεις περιουσιών Ελλήνων που δε βρίσκονταν στις εστίες τους, καθώς και άλλα περιουσιακά στοιχεία. Το 1942 κατέσχεσαν όλα τα αποθέματα ξυλείας και δήμευσαν όλες τις δασικές εκτάσεις και τους βοσκότοπους.

    Στις 29/7 εκδόθηκε διάταγμα επιβολής εξουθενωτικών και αυθαίρετων φόρων στον ελληνικό πληθυσμό, και μάλιστα αναδρομικά, από το 1940. Άτεγκτοι ήταν και στην αποπληρωμή των χρεών/δανείων που είχαν ήδη συναφθεί. Συχνά μάλιστα η οφειλή πληρωνόταν δυο και τρεις φορές, επειδή οι εισπράκτορες δεν εξέδιδαν έγκυρες αποδείξεις.

     Με ειδικό νόμο βουλγαρικές Αρχές απαλλοτρίωσαν πολλές μεγάλες και καρποφόρες ιδιωτικές ελληνικές επιχειρήσεις αλλά και αντίστοιχες κοινωφελείς.

    Απαγορεύτηκε η άσκηση επαγγέλματος από Έλληνες γιατρούς, φαρμακοποιούς και δικηγόρους. Περιορισμοί τέθηκαν και στους Έλληνες τεχνίτες. Από τον Ιούλ. 1943 άδειες άσκησης εμπορίου χορηγούνταν μόνο σε Βουλγάρους. Οι παλιοί δε έμποροι υποχρεώθηκαν να πωλούν μόνο βουλγαρικά προϊόντα. Ούτε οι γεωργοί γλύτωσαν από εξουθενωτικούς περιορισμούς κτλ., υποχρεώθηκαν δε να παραδίδουν το 90% (!) της παραγωγής τους στις Αρχές.

      Δεν μπορούσε παρά να είναι από τις πρώτιστες επιδιώξεις του «δοτού» κατακτητή. Ήδη και ενόψει βουλγαρικού καθεστώτος από το Μάρτιο του 1941 περί τους 60.000 Έλληνες μετακινήθηκαν σε ασφαλέστερες περιοχές. Το φαινόμενο διογκώθηκε όταν επήλθε το απευκτέο. Οι Βούλγαροι όχι μόνο δεν παρεμπόδισαν τη φυγή αλλά και την υποβοηθούσαν. Τους υποχρέωναν, όμως, να υπογράφουν ότι φεύγουν οικειοθελώς και παραχωρούν την περιουσία τους στο βουλγαρικό κράτος.

     Οι απελάσεις άρχισαν από τους «επικίνδυνους»: έφεδρους αξιωματικούς, πρώην αστυνομικούς, δημοτ. και κοινοτικούς υπαλλήλους, ιεράρχες, δυναμικούς πολιτικούς κι επιστήμονες. Αυτές ενίσχυσαν το αίσθημα ανασφάλειας και στον υπόλοιπο πληθυσμό. Σε αυτό προστέθηκε η σύσταση επιτροπών στρατολογίας, με αποστολή να συγκροτήσουν Τάγματα Εργασίας από Έλληνες νέους. Αντιδρώντας τα υποψήφια «υποζύγια» κατέφυγαν στην υπόλοιπη Ελλάδα ή στην Τουρκία, όσοι μπόρεσαν, ή και στη Γερμανία. Το κακό συμπλήρωσαν τα διάφορα επαχθή διοικητικά και οικονομικά μέτρα των βουλγ. Αρχών. Υπήρξαν, όμως, και δυο συγκεκριμένα γεγονότα που επηρέασαν την αθρόα φυγή Ελλήνων: α) τα αντίποινα του Νοεμβ. 1941 κατά του άμαχου πληθυσμού για την εξέγερση της Δράμας στις 28-29/9/41· β) ο νόμος της 5/6/42 «Περί υπηκοότητας στις απελευθερωθείσες κατά το 1941 χώρες»` στο άρθρο του 4 οριζόταν ότι οι Γιουγκοσλάβοι και Έλληνες της περιοχής που κατοικούσαν εκεί μονίμως γίνονται Βούλγαροι, εκτός αν ως την 1/4/43 δηλώσουν το αντίθετο ή μεταναστεύσουν. Αυτός ο νόμος συνοδεύτηκε από αφόρητες πιέσεις για την εφαρμογή του.

    Εξαιτίας όλων αυτών, κατά τη διάρκεια της Κατοχής εγκατέλειψαν την περιοχή 150.000 Έλληνες, από τους οποίους οι 70.000 «εθελοντικά». Σε αυτούς πρέπει να προστεθούν και οι 60.000 που έφυγαν στις παραμονές της εισβολής. Οι μουσουλμάνοι κάτοικοι δεν ακολούθησαν το ρεύμα (μόνο 12.483 κατέφυγαν στην Τουρκία). Με βουλγαρικό διάταγμα της 4/2/43 4.200 Εβραίοι εξοντώθηκαν ή παραδόθηκαν στους Γερμανούς.

    Κι ενώ οι Έλληνες απελαύνονταν ή έφευγαν, ταυτόχρονα εγκαθίσταντο στην περιοχή Βούλγαροι. Οι πρώτοι ήρθαν μαζί με τον κατακτητικό στρατό. Το φθινόπωρο του 41, μάλιστα, επιχειρήθηκε ένας οργανωμένος «αγροτο-οικονομικός» εποικισμός της περιοχής. Σκοπός: να «ξαναδώσει» στην περιοχή το «βουλγαρικό της χαρακτήρα». Αμέσως ή και πριν είχε αρχίσει η επέλαση Βουλγάρων εποίκων, συχνά εξαθλιωμένων Βουλγάροι ή τσιγγάνων Βούλγαρων. Στους εποίκους παραχωρήθηκαν 30-50 στρέμματα εύφορης γης. Στους Έλληνες αφήνονταν 6-10 άγονης ή χέρσας.

     Εξαιτίας αυτού του μείγματος των ενοίκων, αυτοί από το δεύτερο εξάμηνο του 43 άρχισαν να επιστρέφουν στις πατρογονικές τους εστίες. Το μεγάλο κύμα φυγής/επιστροφής (περί τους 100.000 Βούλγαροι) κορυφώθηκε τον Αύγ. – Σεπτ. 1944.

   2. Το ανθελληνικό μένος των Βουλγάρων (αναμενόμενο άλλωστε) συνόδευε το στρατό τους σε όλη τη διάρκεια της κατοχής τους. Εκδηλώσεις του; ληστείες, κακοποιήσεις, βιασμοί γυναικών, εκτελέσεις, πρόστιμα, συλλήψεις, βασανισμοί. Αιτίες συνήθως ανύπαρκτες ή ασήμαντες (π.χ. χρήση της Εληνικής κ.ά.).

   Πέρα από τις εκτεταμένες διαρπαγές και οικειοποιήσεις περιουσιακών στοιχείων και τις επιτάξεις κτηρίων των κατοίκων, οι Έλληνες υποβλήθηκαν και σε συστηματικό υποσιτισμό. Με τα επισιτιστικά δελτία στους Έλληνες δίνονταν ψυχία και στους Βουλγάρους εποίκους η μερίδα του λέοντος. Οι Βούλγαροι είχαν τον έλεγχο της μαύρης αγοράς βασικών αγαθών. Τα 1943 απαγορεύτηκε η πώληση στους ‘Ελληνες βασικών προϊόντων διατροφής και φαρμάκων. Και για να κάμουν την καταπίεσή τους αφόρητη, απαγόρευσαν την είσοδο στην περιοχή κλιμακίου του Ερυθρού Σταυρού.

    Στοιχείο της καταπιεστικής τους πολιτικής ήταν και η δημιουργία των Ταγμάτων (καταναγκαστικής) Εργασίας από επιστρατευόμενους Έλληνες νέους. Οι συνθήκες εργασίας τους ήταν εξαντλητικές, συνοδευόμενες κι από κακοποιήσεις, κυρίως όσων αρνούνταν να υποκύψουν. Πολλοί ήταν εκείνοι που υπέκυψαν κάτω από αυτές τις συνθήκες. Ταυτόχρονα με τα Τάγματα Εργασίας επιστρατεύονταν και άντρες έως 60 ετών για άμισθη έργασία σε δημόσια έργα. Ειδικά στους κατοίκους της υπαίθρου επιβάλλονταν και διάφορες αγγαρείες υπέρ του κατακτητή.