ΤΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΤΟΥ ΕΤΟΥΣ 1824

Α΄. ΤΑ ΠΟΛΕΜΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ

1. Στην Πελοπόννησο

     1. Η ρευστή πολιτική κατάσταση δεν επέτρεψε την οργάνωση επιχείρησης για την κατάληψη/απελευθέρωση της Πάτρας.

    2. Το Δεκ. του 1823 οι κάτοικοι της Κορώνης που την πολιορκούσαν επί 3 χρόνια αποφάσισαν να την καταλάβουν με αιφνιδιαστική επίθεση. Το Βουλευτικό στις 23/12/23 έδωσε την έγκρισή του, μάλλον αβασάνιστα. Οι Κορωναίοι, αφού εξασφάλισαν τη σύμπραξη και 100 Βουλγάρων μισθοφόρων του Κ. Σέρβου, του Κ. Μαυρομιχάλη, του Τσαλαφατίνου και Θεόδ. Γρίβα με τους 50 στρατιώτες του, προχώρησαν στο σχέδιό τους. Μέτρησαν το ύψος του τείχους και κατασκεύασαν 6 κατάλληλες κλίμακες. Η δύναμή τους ήταν 3.000 άντρες υπό το στρατηγό Αντωνάκη. Πρώτα θ’ ανέβαιναν 60 Κορωναίοι, μετά οι Βούλγαροι και στη συνέχεια οι άντρες του Γρίβα.

      Η επιχείρηση άρχισε στις 13/2/24 υπό πολύ άσχημες καιρικές συνθήκες. Πρώτος ανέβηκε ο Κατζάνης και τον ακολούθησαν 48 Κορωναίοι. Ο αρχηγός διέταξε να σπεύσουν οι Βούλγαροι και οι Ρουμελιώτες, αυτοί όμως δεν υπάκουσαν, ζητώντας να τους καταβληθούν πρώτα οι συμφωνηθέντες μισθοί. Χρήματα όμως δεν υπήρχαν. Παρά ταύτα ο γενναιότερος των στρατιωτών του Γρίβα ανέβηκε στο τείχος κι εμψύχωσε τους Κορωναίους. Εξουδετέρωσαν τη φρουρά και προχώρησαν στον προμαχώνα και άρχισαν να φονεύουν όσους συναντούσαν. Οι πυροβολισμοί, όμως, κινητοποίησαν τους Τούρκους. Οι Κορωναίοι, βλέποντας ότι εγκαταλείφθηκαν, άρχισαν να υποχωρούν, πλην από 18 που είχαν προχωρήσει στο βάθος του φρουρίου όπου έσφαξαν αρκετούς. Μετά, καταδιωκόμενοι, κατέλαβαν ένα σπίτι κοντά στο φρούριο, αποφασισμένοι να πολεμήσουν μέχρι τέλους. Το σπίτι πυρπολήθηκε. Οι έγκλειστοι ή κάηκαν ή σκοτώθηκαν στην προσπάθειά τους να φύγουν.

     ΄Ετσι απέτυχε μια επιχείρηση που είχε όλες τις προϋποθέσεις να επιτύχει.

    3. Από τις αρχές του 1824 συνάφθηκε συμφωνία στρατιωτικής συνεργασίας ανάμεσα στο σουλτάνο και στον πανίσχυρο πασά της Αιγύπτου.

    Στις 9/7 η ελληνική κυβέρνηση αποφάσισε επιτέλους ν’ ασχοληθεί σοβαρά με την αμυντική οργάνωση της Πελοπ. Με διάταγμα συνέστησε γενικά στρατόπεδα: α) στη Μεσσηνία με 3.500 άντρες υπό τους Γιατράκους, Μαυρομιχαλαίους, Παπατσωναίους κ.ά.· β) στην Αχαΐα με 3.500 άντρες υπό τους Ζαΐμη, Κων. και Δημ. Δεληγιάννηδες, Ανδρ. Λόντο, αδελφούς Κολοκοτρώνη και το Νοταρά· γ) στην Ηλεία με 3.500 άντρες υπό τους Σισίνη, Πλαπούτα, Αναγνωσταρά κ.ά., και δ) στα Δερβενοχώρια Κορινθίας με 3.000 άντρες υπό το Διον. Ευμορφόπουλο. Με το ίδιο διάταγμα λαμβανόταν ακόμα πρόνοια: 1) για την πολιορκία των φρουρίων της Μεσσηνίας και της Πάτρας, 2) για την ασφάλεια του Νεοκάστρου/Πύλου, 3) για την υπεράσπιση του Ισθμού, και 4) για την αμυντική οργάνωση της Στερεάς.

     4. Με εντολή της Κυβέρνησης μετακινήθηκαν στρατεύματα από τη δυτ. Στερεά υπό τους Κώστα και Νότη Μπότσαρη στο στρατόπεδο της Ηλείας.

     Στις 11/7 400 Τούρκοι ιππείς και 2.000 πεζοί βγήκαν από την Πάτρα και όρμησαν προς την Ηλεία. ΄Εφθασαν στα Λεχαινά όπου κατέσφαξαν και αιχμαλώτισαν πολλούς. Εναντίον τους κινήθηκε ο Σισίνης. Οι περισσότεροι άντρες του, όμως, μόλις είδαν το πλήθος του εχθρού έφυγαν. Οι παραμείναντες επιτέθηκαν ασυγκράτητοι κατά του εχθρού με πιστόλια και σπαθιά. ΄Οταν ήρθε και ο Κώστας Μπότσαρης οι Τούρκοι αποχώρησαν.

    5. Στις 14/7 διορίστηκε αρχηγός του στρατοπέδου της Πάτρας ο Ανδρ. Λόντος, συμπαραστατούμενος και από πολλούς άλλους οπλαρχηγούς. Αυτός ο διορισμός προκάλεσε μεγάλες αντιδράσεις.

    Περί τα μέσα Οκτ. 5 εχθρικά πλοία κατόρθωσαν να εφοδιάσουν τους πολιορκούμενους με πολεμοφόδια και χρήματα. Στις 16/10 διορίστηκε συναρχηγός στο στρατόπεδο Πάτρας ο Πλαπούτας, ενέργεια μειωτική για το Λόντο. Αυτός, διαμαρτυρόμενος, διέλυσε το στρατόπεδο της Πάτρας. Οι Τούρκοι βρήκαν ευκαιρία και εξήλθαν στα μέσα Νοεμβ. και επιτέθηκαν στο στρατόπεδο της Γαστούνης.