Ευδοκία Μεκρεμβολίτισσα (1067)

   1. Η σύζυγος του Κων/νου Ι΄ ήταν ανιψιά του πατριάρχη Μιχαήλ Κηρουλαρίου. Μετά το θάνατο του συζύγου της ανέλαβε επί 7 μήνες τα ηνία του κράτους, ενώ τυπικά βασιλείς ήταν οι γιοι της Μιχαήλ και Κωνστάντιος.

     2. Η κατάσταση -ιδίως στ’ ανατολικά σύνορα- του κράτους ήταν κρίσιμη. Οι Σελτζούκοι Τούρκοι εισέβαλαν και πάλι στο κράτος και λεηλατούσαν τα σύνορά του. Ο βυζαντινός στρατός, απλήρωτος κι αποδιοργανωμένος, αδυνατούσε ή αρνιόταν ν’ αντιδράσει. Οι μόνοι που επιχείρησαν ν’ αντισταθούν ήταν οι μωαμεθανοί Άραβες κτλ. της Μελιτηνής. Ηττήθηκαν όμως. Οι Τούρκοι προέλασαν ακάθεκτοι και κυρίευσαν και λεηλάτησαν την Καισάρεια, όπου εσύλησαν το μεγαλοπρεπές μαυσωλείο του Μ. Βασιλείου. Από εκεί προχώρησαν στην Κιλικία και εισέβαλαν στη Συρία προκαλώντας μεγάλες καταστροφές στο Χαλέπι και στην Αντιόχεια. Αίσθημα φόβου κι ανησυχίας απλώθηκε στο λαό. Ήταν προφανές ότι η διακυβέρνηση της χώρας έπρεπε να περάσει σε στιβαρά χέρια. Η βασίλισσα Ευδοκία, παρά τις αντιδράσεις του Μιχαήλ Ψελλού και του καίσαρα Ιωάννη Δούκα, κάλεσε στην Κων/πολη τον Καππαδόκη αριστοκράτη Ρωμανό Διογένη, στρατηγό γενναιότατο στους κατά των Πετσενέγκων πολέμους που είχε κατηγορηθεί και για συνωμοσία κατά του αυτοκράτορα Κων/νου Ι΄. Στις 25/12/1067 τον διόρισε αρχηγό όλου του στρατεύματος. Στις προθέσεις της ήταν να τον παντρευτεί. Πώς, όμως, να παρακάμψει τον όρκο που είχε δώσει και τις αναμενόμενες αντιρρήσεις της Συγκλήτου και προπάντων του πατριάρχη Ιωάννη Ξιφιλίνου; Αλλά και οι δύο αυτοί ισχυροί παράγοντες -πέρα από το τέχνασμα που μεταχειρίστηκε για να κάμψει τον πατριάρχη- άρχισαν ν’ αμφισβητούν το κύρος της ένορκης εκείνης δέσμευσης και να θεωρούν το γενικότερο συμφέρον επαρκή λόγο για ν’ ακυρωθεί. Μετά από πολλές διαβουλεύσεις, συζητήσεις και διαπραγματεύσεις, ο πατριάρχης αποδέσμευσε την αυτοκράτειρα από τον όρκο της και της επέστρεψε το πρωτότυπο της ένορκης υπόσχεσης που εκείνος κρατούσε. Έτσι, τη νύχτα της 31/12/1067 η Ευδοκία έφερε στ’ ανάκτορα -με τη σύμφωνη γνώμη του γιου της Μιχαήλ- το Ρωμανό Διογένη, τον παντρεύτηκε και την 1/1/1068 αναγορεύτηκε βασιλιάς.