Η τελευταία Σταυροφορία. 

Καστριώτης Σκεντέρμπεης

    Η κατάληψη του Novo Brdo προκάλεσε την αντίδραση της Ουγγαρίας. Ο βασιλιάς της Σιγισμούνδος είχε ήδη πεθάνει το 1437. Μετά από αυτόν κυριάρχησε η φυσιογνωμία του πολέμαρχου Ιωάννη Ουνυάδη, βοεβόδα της Τρανσυλβανίας. Αυτός, με τις ευλογίες του πάπα Ευγενίου Δ΄, κήρυξε σταυροφορία κατά των Οθωμανών (1442). Συμπαρατάχθηκαν οι Πολωνοί και οι Βλάχοι και από την Ανατολή ο εμίρης της Καραμανίας.

    Ο νέος σταυροφορικός στρατός, στον οποίο προστέθηκε και ένα σημαντικό τμήμα σερβικού στρατού, αναχώρησε το καλοκαίρι του 1443 από τη Βουδαπέστη για τη Σερβία. Στην πρώτη μάχη, κοντά στη Ναϊσσό, οι Τούρκοι συντρίφτηκαν. Αφού κατέλαβαν τη Σόφια, κατευθύνθηκαν προς τη Θράκη. Συνάντησαν εκεί πείσμονα τουρκική άμυνα. Οι σταυροφόροι υποχώρησαν. Επιστρέφοντας στην Ουγγαρία νίκησαν και πάλι τους Τούρκους στη Ναϊσσό (αρχές 1444).

      Οι χριστιανοί πήραν μια ανάσα απ’ αυτή, την περιορισμένη έστω, επιτυχία. Ο αυτοκράτορας Ιωάννης Η΄ έσπευσε ν’ αποκαταστήσει επαφές με τη Βουδαπέστη. Στην Αλβανία εκδηλώθηκε επανάσταση υπό το Γεώργιο Καστριώτη/Σκεντέρμπεη. Ο δεσπότης της Πελοποννήσου Κων/νος Παλαιολόγος επανοικοδόμησε το τείχος του Εξαμιλίου και κατέλαβε την Αθήνα και τη Θήβα από το Nevio B΄ Acciaiuoli. Στην Ανατολή ο εμίρης Καραμάν εισέβαλε στα εδάφη του Μουράτ Β΄ και ηττήθηκε (άνοιξη 1444).

    Ο σουλτάνος βρέθηκε σε δυσχερή θέση κι επιδίωξε να συνάψει σχέσεις με τη Δύση. Τον Ιούν. του 1444 έφθασαν στην αυλή του στην Αδριανούπολη Ούγγροι και Σέρβοι απεσταλμένοι. Υπογράφηκε 10ετής συνθήκη ειρήνης. Αμέσως μετά αναχώρησαν για τη Βουδαπέστη πρέσβεις του σουλτάνου όπου υπέγραψε τη συνθηκη και ο Ούγγρος βασιλιάς Λαδίσλαος Γ΄.

    Ο Μουράτ Β΄ ανέθεσε την ευθύνη των ευρωπαϊκών επαρχιών στο νεαρό γιο του Μωάμεθ και το βεζίρη Χαλίλ κι έφυγε στην Ασία.

     Η φιλοπόλεμη τουρκική παράταξη ήταν δυσαρεστημένη από τη συνθήκη, διότι είχε πολλές παραχωρήσεις στους αντισυμβαλλομένους. Ξέσπασαν ταραχές στα Βαλκάνια. Η επίσημη, όμως, αθέτηση της συνθήκης προήλθε από τους χριστιανούς. Το φθινόπωρο του 1444 οι σταυροφόροι από τη Βουδαπέστη άρχιζαν μια νέα εκστρατεία. Πέρασαν το Δούναβη. Ο βενετσιάνικος στόλος έφθασε στην Κων/πολη για να εμποδίσει τη διαπεραίωση δυνάμεων του Μουράτ Β΄ στην Ευρώπη, αλλ’ ο σουλτάνος πρόλαβε και πέρασε 4πλάσιες δυνάμεις από τις σταυροφορικές. Οι Σέρβοι τήρησαν τη συνθήκη.

    Η αποφασιστική μάχη δόθηκε στις 10/9/1444 στη Βάρνα. Ξεκίνησε με επιτυχίες των σταυροφόρων. Ο Μουράτ Β΄ λιποψύχησε κι ήθελε να υποχωρήσει. Δεν τον άφησαν, όμως, οι επιτελείς του. Σε λίγο η κατάσταση ανατράπηκε. Οι σταυροφόροι εξολοθρεύτηκαν. Ο Ούγγρος βασιλιάς φονεύθηκε.

      Η τελευταία προσπάθεια της Ευρώπης ν’ απαλλαγεί από τους Τούρκους απέτυχε. Οι Τούρκοι έμοιαζαν πλέον αήττητοι