Κοινωνικές τάξεις

   1. Πολλές αρχοντικές οικογένειες του Βυζαντίου (αξιωματούχοι, πλούσιοι κτλ.), κάτω από τις νέες συνθήκες, είτε προσπάθησαν να επιτύχουν προνομιακή μεταχείριση είτε μετακινήθηκαν σε πιο ευνοϊκές περιοχές (π.χ. ενετοκρατούμενες κτλ.). Σε κάθε περίπτωση, όμως, αυτές οι οικογένειες διατήρησαν την αίγλη τους ανάμεσα στους ΄Ελληνες και χριστιανούς.

    2. Αμέσως μετά την ΄Αλωση άρχισαν να εμφανίζονται οι πρώτοι αστοί. Αυτοί ήταν είτε γηγενείς είτε ΄Ελληνες μετανάστες (εκούσιοι ή εξαναγκασμένοι) από διάφορες περιοχές (π.χ. Καραμανλήδες) που άρχισαν ν’ ασκούν διάφορα επαγγέλματα και ν’ αποκτούν πλούτη.

       3. Οι γεωργοί: Όλη η γη ανήκε στο κράτος. Κατά την πρώτη περίοδο της Τουρκοκρατίας τα χωράφια διακρίνονταν σε: α) δημόσια, β) βακούφικα (ανήκαν σε θρησκευτικά ή άλλα ιδρύματα) και γ) ιδιωτικά.

      Στην πραγματικότητα ΄Ελληνας/χριστιανός ιδιοκτήτης γης δεν υπήρχε. Ο θεωρούμενος «ελεύθερος γεωργός» δεν ήταν παρά ραγιάς του δημοσίου ή των θρησκευτικών ιδρυμάτων ή του τιμαριούχου μωαμεθανού. Είχε μόνο δικαίωμα γαιοχρησίας, που μπορούσε, όμως, να το μεταβιβάσει στους απογόνους του.

      4. Δουλοπάροικοι: Ιδιαίτερη ομάδα γεωργών που δεν είχαν δικαίωμα γαιοχρησίας. Αυτοί ήταν είτε γεωργοί μη εγγεγραμμένοι στα κτηματολόγια των Βυζαντινών είτε νέοι που εγκατέλειψαν τα κτήματα των γαιοκτημόνων είτε νομάδες μη εγγεγραμμένοι στα κτηματολόγια. Αυτοί βρίσκονταν στη διάθεση του γαιοκτήμονα κυρίου τους. Το ίδιο και οι απόγονοί τους. ΄Ηταν δυνατόν, με ορισμένη διαδικασία, να μεταπηδήσουν στην τάξη των λεγόμενων «ελεύθερων γεωργών».

     5. Δούλοι: Αυτοί προέρχονταν από τους αιχμαλώτους πολέμου. Εργάζονταν κυρίως σε σουλτανικές ή βακουφικές γαίες ή στα χωράφια διαφόρων ισχυρών αρχόντων της αυτοκρατορίας. Τα παιδιά τους ήταν επίσης δούλοι. Ο δούλος μπορούσε, με τη θέληση του κυρίου του, να καταστεί ελεύθερος.