Λέων Ε΄ ο Αρμένιος (813-820)

    1. Ο Μιχαήλ Α΄ δεν ήταν δυνατόν πλέον να παραμείνει στο θρόνο. Τα στρατεύματα που έμειναν στην Αδριανούπολη υπέδειξαν στο Λέοντα να αναλάβει την εξουσία του κράτους. Αυτός και πάλι αρνήθηκε. Ύστερα από λίγες μέρες, όμως, αποδέχθηκε την εξουσία. Αμέσως έγραψε στον πατριάρχη, δηλώνοντάς του τα ορθόδοξα φρονήματά του και ζητώντας την ευχή του. Στις 10/7/813 αναχώρησε για την Κων/πολη. Έξω από την πόλη τον υποδέχθηκαν ο πατριάρχης και όλη η άρχουσα τάξη και τον ζητωκραύγασαν ως βασιλέα. Όταν στ’ ανάκτορα έφθασε η είδηση της ανάδειξης του Λέοντα στο βασιλικό αξίωμα, η μεν Προκοπία και οι λίγοι οπαδοί της ζητούσαν να προβληθεί με κάθε τρόπο αντίσταση, ο δε Μιχαήλ Α΄ έσπευσε να στείλει στο νέο βασιλιά τα βασιλικά σύμβολα. Ο Λέων φέρθηκε επιεικώς προς την τέως βασιλική οικογένεια.

   2. Στις 11/7/813 έγινε η στέψη του Λέοντα Ε΄ από τον πατριάρχη Νικηφόρο. Αμέσως έδωσε διαταγές για την ασφαλή και ανύστακτη φρούρηση των τειχών της Πόλης. Προήγαγε το στρατηγό Μιχαήλ σε πατρίκιο και τον διόρισε αρχηγό της αυτοκρατορικής φρουράς, το στρατηγό Θωμά κατέστησε αρχηγό των μισθοφόρων, και τον Μανουήλ, αφού τον προήγαγε σε πατρίκιο, τον διόρισε στρατηγό των Αρμενιακών.

      3. Μετά 5 περίπου μέρες ο Κρούμος έφθασε προ των τειχών της Κων/πολης. Δεν είχε, όμως, τα μέσα να εκπορθήσει την πόλη. Επιδόθηκε σε λεηλασία της γύρω περιοχής, ζητώντας από το Λέοντα διάφορες παροχές. Ο Λέων προσποιήθηκε ότι προτίθεται να ικανοποιήσει τα αιτήματά του. Προς τούτο ορίστηκε συνάντηση με απεσταλμένους του βασιλιά κοντά στην πύλη του βασιλιά. Ταυτόχρονα τρεις ένοπλοι στρατιώτες διατάχθηκαν να παραμονεύσουν και σκοτώσουν το Βούλγαρο ηγεμόνα. Ενώ, όμως, διαρκούσε η συνάντηση και οι συζητήσεις, ο Κρούμος αντελήφθηκε τις κινήσεις των επίδοξων δολοφόνων του, πρόλαβε να ιππεύσει και να τραπεί σε φρενιτιώδη φυγή. Συνελήφθησαν μόνο οι τρεις συνοδοί του. Αυτό κατέστησε τον Κρούμο αγριότερο. Επί 10 μήνες λεηλατούσε τη Θράκη και σκόρπιζε τον τρόμο.

    Σε αυτό το μεταξύ ο Λέων ετοιμαζόταν για την κρίσμη αναμέτρηση με τους Βουλγάρους που την προγραμμάτιζε για την άνοιξη του 814. Τότε πληροφορήθηκε ότι ο Κρούμος συγκέντρωσε δυνάμεις (Σλάβους και Αβάρους) και κατασκεύασε διάφορες πολιορκητικές μηχανές, ετοιμαζόμενος να χτυπήσει την Κων/πολη. Ο Λέων ενίσχυσε την άμυνά της. Στις αρχές Απριλίου 814 εξεστράτευσε στη Μεσημβρία. Εκεί στρατοπέδευσε πλησίον των Βουλγάρων, σε οχυρή θέση. Στο στρατόπεδο των Βουλγάρων επικρατούσε μεγάλη δυσαρέσκεια από έλλειψη τροφίμων. Ο Λέων το έμαθε. Τη νύχτα της 12^ης προς 13^η Απρ. με μεγάλη μυστικότητα και με λίγες εκλεκτές δυνάμεις κατέλαβε ύψωμα πίσω από τον εχθρό. Την επομένη όλοι νόμισαν ότι έφυγε για την Κων/πολη. Οι Βούλγαροι ενθουσιάστηκαν και χαλάρωσαν. Τη νύχτα της 13^ης Απρ. ο Λέων επιτέθηκε αιφνιδιαστικά κατά των Βουλγάρων και τους προκάλεσε πανωλεθρία. Μάχη δεν έγινε. Μόνο ανηλεής σφαγή, ακόμη και γυναικών και παιδιών. Ελάχιστοι διασώθηκαν. Ο Κρούμος διέφυγε τραυματίας και σε λίγο πέθανε. Έκτοτε και επί πολλά έτη οι Βούλγαροι δεν ενόχλησαν την αυτοκρατορία. Ειρήνη επικράτησε και στη Σικελία που την παρενοχλούσαν συνεχώς οι Άραβες της Ισπανίας, επειδή ο Λέων σύναψε ειρήνη με τους ομοθρήσκους τους της Αφρικής. Ο Λέων, απερίσπαστος πλέον, μπορούσε να επιδοθεί στο ειρηνικό του έργο.

      4. Σε τρεις τομείς εστίασε το ενδιαφέρον και τις προσπάθειές του ο άξιος βασιλιάς: α) στην απονομή της δικαιοσύνης, β) στη διαχείριση των οικονομικών, και γ) στην αναδιοργάνωση του στρατού. Επί των ημερών του, όμως, άρχισε να αναζωπυρώνεται και πάλι η διαμάχη γύρω από τις εικόνες. Ο Λέων ως στρατιωτικός συμπαθούσε την παράταξη των μεταρρυθμιστών. Απέφυγε, όμως, αρχικά να προωθήσει τις ιδέες του. Στην αλλαγή στάσης τον επηρέασαν οι Θεόδοτος Μελισσηνός (απόγονος της Ευδοκίας) και Ιωάννης Γραμματικός. Εξαιτίας αυτού παραιτήθηκε ο πατριάρχης Νικηφόρος. Νέος πατριάρχης χειροτονήθηκε το Πάσχα (1/4/815) ο ανωτέρω Θεόδοτος. Αντέδρασαν οι αντιμεταρρυθμιστές (εικονόφιλοι) με προεξάρχοντα το Θεόδωρο Στουδίτη.

     5. Τελικά ο Λέων Ε΄ έμελλε να έχει πρόωρο και τραγικό τέλος. Δράστης ο πολυτρόπως και πλουσίως ευεργετηθείς από αυτόν στρατηγός Μιχαήλ από το Αμόριο, που επονομάστηκε Τραυλός λόγω γλωσσικής αναπηρίας. Ο Μιχαήλ σε τίποτε δεν πίστευε. Στις αρχές του 820 ο Λέων, υποπτευόμενος ότι συνωμοτεί, τον διέταξε να μεταβεί στην Ασία για να επιθεωρήσει το στρατό. Επέστρεψε χωρίς ν’ αλλάξει προθέσεις. Στις 24/12/820 συνελήφθη και δικάστηκε για εσχάτη προδοσία σε θάνατο. Με παρέμβαση της βασίλισσας, όμως, ο Λέων ανέβαλε την εκτέλεση. Αυτό επέτρεψε στο Μιχαήλ να συνεννοηθεί με φίλους του, να προσποιηθεί ότι επιθυμεί να εξομολογηθεί και να οργανώσει τη δολοφονία του Λέοντα Ε΄. Έτσι τη δεύτερη μέρα των Χριστουγέννων (820) οι συνωμότες, μεταμφιεσμένοι σε κληρικούς, εισήλθαν στην εκκλησία και κρύφτηκαν. Όταν ο Λέων άρχισε να ψάλλει, επιτέθηκαν μέσα στο ημίφως. Ο Λέων αντιστάθηκε, αλλ’ οι συνωμότες ήταν πολλοί. Τον συνέλαβαν, τον αποκεφάλισαν και άλλοι μεν έσυραν το αποκεφαλισμένο σώμα στον Ιππόδρομο, άλλοι δε έτρεξαν στο φυλακισμένο Μιχαήλ και αλυσοδεμένο, όπως ήταν,  τον οδήγησαν στη μεγάλη αίθουσα των ανακτόρων, τον ανακήρυξαν βασιλιά και δέσμιο τον κάθισαν στο θρόνο!