4. Στα νησιά και στη θάλασσα
1. Στις 15/4 15 υδραίικα πλοία υπό το Λάζαρο Λαλεχό άρχισαν περιπολίες στο Αιγαίο. Στις 11/5 βγήκε από τα Δαραδανέλλια ο τουρκικός στόλος από 80 πλοία υπό το ναύαρχο Χοσρέφ Μεχμέτ πασά. Από τα Μοσχονήσια και το Τσεσμέ παρέλαβε 10.000 στρατιώτες. Κατά τον πλουν ενώθηκαν μαζί του και 12 αλγερινά πλοία. Στην πορεία του τον παρακολουθούσε ο ελληνικός στόλος. Στις 23/5 αγκυροβόλησε μπροστά στην Κάρυστο όπου, όπως είδαμε, αποβίβασε στρατό και εφόδια. Από εκεί κατευθύνθηκε στα φρούρια της Μεθώνης και της Κορώνης, τα οποία και τροφοδότησε. Από εκεί ένα τμήμα του στόλου κατευθύνθηκε στη Σούδα και το υπόλοιπο στις 6/6 αγκυροβόλησε στην Πάτρα.
Την ίδια περίοδο 600 Ψαριανοί επέδραμαν στα μικρασιατικά παράλια και λεηλάτησαν χωριά. Στις 12/6 κατέλαβαν την κωμόπολη Τσανταρλί, απέναντι στη Μυτιλήνη, την οποία έκαψαν, λεηλάτησαν και σκότωσαν ή αιχμαλώτισαν τους κατοίκους που βρήκαν. Το ίδιο έκαμαν και οι Σαμιώτες.
2. Στις 8/9 40 πλοία και 6 πυρπολικά, υδραίικα και ψαριανά, συνάντησαν έξω από τη Λέσβο 59 τουρκικά και άρχισαν να τα παρακολουθούν.
3. Στις 15/9 νοτιοδυτικά του Αγ. ΄Ορους 6 υδραίικα πλοία και 1 πυρπολικό κυκλώθηκαν από 11 τουρκικά. Η ναυμαχία κράτησε 4 ώρες. Τα ελληνικά κατάφεραν να σπάσουν τον κλοιό και ενώθηκαν με άλλα ελληνικά που είχαν πλησιάσει.
4. Στις 13/10 13 τουρκικά πλοία εισήλθαν στο λιμάνι της Σκιάθου και επιχείρησαν 4 αποβάσεις αλλά αποκρούστηκαν από 400 ΄Ελληνες.
5. Στις 11/10 ο τουρκικός αυτός στόλος συναντήθηκε στο Αρτεμίσιο με 14 ελληνικά υπό το Μιαούλη. Μετά από ανταλλαγή σφοδρού κανονιοβολισμού ο τουρκικός στόλος αποσύρθηκε μέσω Τενέδου στον Ελλήσποντο.
6. Στη συνέχεια τα ελληνικά πλοία, 14, έπλευσαν στο λιμάνι των Ωρεών και επιτέθηκαν κατά 9 τουρκικών του Λουμπούτ πασά που βγήκαν από το Μαλιακό. Τα 5 από τα τουρκικά ξαναγύρισαν κι αποβίβασαν τα πληρώματά τους στη Στυλίδα. Τα υπόλοιπα 4 κυριεύτηκαν από τους ΄Ελληνες, συνέλαβαν 80 Τούρκους και απελευθέρωσαν 150 αιχμάλωτα γυναικόπαιδα από την Εύβοια. Μετά τα ελληνικά επανήλθαν στην Ύδρα.
5. Στην Κρήτη
1. Οι πρόκριτοι Κισάμου και Σελίνου τον Ιαν. ζήτησαν βοήθεια από τις επαναστατικές αρχές των Σφακίων για να σωθούν από τη μανία των Τούρκων. Τον ίδιο μήνα έγινε συγκέντρωση στην Αγ. Μαρίνα Κυδωνίας και αποφασίστηκε επίθεση στα μικρά κάστρα Σελίνου και Κισάμου για να διευκολυνθεί η αποβίβαση του Υδραίου Μανόλη Τομπάζη, νέου Γενικού Αρχηγού, στη θέση του Αφεντούλιεφ. Αρχές Φεβρ. ένοπλες δυνάμεις που έφθαναν τις 5.000 επιτέθηκαν στους Τούρκους, κατέστρεψαν τα χωριά τους και τους ανάγκασαν να κλειστούν στα φρούρια του Καστελλιού και της Γαμβούσας. Μετά οι πολεμιστές πήγαν στα χωριά τους για να μεταφέρουν εκεί τη λεία του πολέμου αλλ’ οι περισσότεροι δεν επέστρεψαν.
2. Εκστρατεία του Χασάν πασά στην Κεντρική και Ανατ. Κρήτη (Βιάννο, Μεσσαρά, Κριτσά, Λασίθι): αιχμαλωσίες, σφαγές, λεηλασίες και καταστροφές.
3. Στις 23/4 η Κυβέρνηση διόρισε «Αρμοστή της νήσου Κρήτης» το Μανόλη Τομπάζη. Αναχώρησε με 8 πλοία, στα οποία επέβαινε και εκστρατευτικό σώμα 1200 αντρών με επικεφαλής τον ΄Αγγλο φιλέλληνα ΄Αστιγξ. Αποβιβάστηκε (όπως είδαμε ανωτέρω (1) στις 22/5 στο λιμάνι Δρεπανιά. Αμέσως απαίτησε την παράδοση των Τούρκων του Καστελλιού. Στις 25/5, μετά από συνθηκολόγηση, όλοι οι Τούρκοι αναχώρησαν για τα Χανιά. Στις 30/5 ο Τομπάζης με 5.500 πολεμιστές στράφηκε κατά των Τούρκων του Σελίνου. Αυτοί κλείστηκαν στον Κάνδαμο κάνοντας επιτυχημένες επανειλημμένες εξόδους. ΄Επεσε, όμως, πανόλη και έτσι αναγκάστηκαν να συνθηκολογήσουν και να φύγουν για τα Χανιά. Οι Κρητικοί, όμως, παρασπόνδησαν και στις 2/6 τους χτύπησαν στο στενό πέρασμα προς τα Χανιά, σκοτώνοντας 800.
Τόσο οι εσωτερικές έριδες των Κρητικών (αντιδράσεις και εναντίον του Τομπάζη), όσο και η άφιξη στις αρχές Ιουν. αιγυπτιακού στόλου υπό το ναύαρχο Γιβραλτάρ με 5.000 στρατό ανέκοψαν την ευνοϊκή εξέλιξη της Κρητικής Επανάστασης.
Στην Κρήτη κατά το β΄ εξάμηνο του 1823 επικρατούσε αναρχία, ληστείες, ακαταστασία και σύγχυση. Οι προσπάθειες του αρμοστή Τομπάζη να οργανώσει πολιορκίες των φρουρίων Ηρακλείου, Χανίων και Ρεθύμνου απέτυχαν. Ούτε ο νέος αρχηγός Σφακιανός Ρούσος Βουρδουμπάς κατόρθωσε να νεκραναστήσει την Επανάσταση. Στα μέσα Αυγ. στο χωριό Αμουργέλες 3.000 ΄Ελληνες απέτυχαν ν’ αναχαιτίσουν 12.000 Τούρκους. Στις αρχές Οκτ. ο Χουσεΐν μπέης άρχισε εκκαθαριστική επιχείρηση στη δυτική Κρήτη. Το Δεκ. προσπάθεια 2.000 Ελλήνων να καταλάβουν το φρούριο της Γραμβούσας απέτυχε. Το τέλος του έτους βρήκε τα πράγματα του νησιού σε τραγική κατάσταση.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου