Ο Ανταλκίδας στην Ασία. Θάνατος Κόνωνα. Ανταλκίδειος ειρήνη

  Η Σπάρτη, φοβούμενη μη χάσει και την ηγεμονία της Πελοποννήσου, το 392 αποφάσισε με κάθε τρόπο να αποσπάσει τον Πέρση βασιλιά από τη συμμαχία των Αθηναίων. Γιαυτό έστειλε στην Ασία τον πανούργο Ανταλκίδα. Αυτός πρότεινε στο μεγάλο βασιλιά να του δώσει όλους τους Έλληνες της Ασίας. Αυτή η προσφορά ήταν αρκετή να αποσπάσει το βασιλιά από την αθηναϊκή συμμαχία, όχι όμως και να τον κάμει σύμμαχο της Σπάρτης. Γιαυτό οι Σπαρτιάτες έδωσαν εντολή στον Ανταλκίδα να υποσχεθεί και κάτι ακόμη: ότι η Σπάρτη δεν επιδιώκει την ανόρθωση της ηγεμονίας αλλά της αυτονομίας όλων των ελληνικών πόλεων. Ήταν και αυτή μια συμφέρουσα πρόταση για τον Πέρση βασιλιά. Για να γίνει αυτό, όμως, ήταν αναγκαία η σύναψη συμμαχίας Σπάρτης και Περσίας. Αυτές ήταν οι περιβόητες ανταλκίδειες προτάσεις.

     Ήταν, όμως, τόση η αντιπάθεια του Αρταξέρξη προς τους Σπαρτιάτες, που χρειάστηκε να περάσουν 5 χρόνια για ν’ αποφασίσει αν θ’ αποδεχτεί ή όχι εκείνους τους όρους. Έτσι υποχρεώθηκε να ξαναπάει στην Ασία ο Ανταλκίδας. Τώρα σατράπης της Ιωνίας ήταν ο Τιρίβαζος. Ο Φαρνάβαζος όμως υπήρχε. Σ’ αυτόν κατέφθασαν πρέσβεις των Αθηναίων, Θηβαίων, Κορίνθιων και Αργείων, συνοδευόμενοι και από τον Κόνωνα, για ν’ αποτρέψουν τη συμμαχία Σπάρτης και Περσίας. Ο Τιρίβαζος, όμως, ήταν υπέρμαχος αυτής παρά τις αντιρρήσεις της βασιλικής αυλής. Γιαυτό συνέλαβε και φυλάκισε τον Κόνωνα που σε λίγο πέθανε στη φυλακή, ίσως στην Κύπρο. Ο Τιρίβαζος πήγε στο βασιλιά για να προωθήσει το αίτημα του Αγησίλαου. Πίσω του άφησε το Στρούθα, φίλο των Αθηναίων. Αυτός εξακολούθησε τις εχθροπραξίες με τους Λακεδαιμόνιους και κατατρόπωσε το στρατό τους, που επιτέθηκε από την Έφεσο. Φονεύθηκε και ο ηγέτης των Σπαρτιατών Θίμβρωνας.

     Οι Αθηναίοι δεν έπαψαν να κυριαρχούν στη θάλασσα και μετά το θάνατο του ηγέτη τους Θρασύβουλου (389). Τον διαδέχθηκε ο Ιφικράτης.

     Το 388 στάλθηκε στα παράλια της Μ. Ασίας ο Ανταλκίδας, στην ουσία για να επαναλάβει τις διαπραγματεύσεις με τους Πέρσες. Πήγε στα Σούσα μαζί με τον Τιρίβαζο και κατάφερε, με την έντονη συνηγορία του τελευταίου, να πείσει το μεγάλο βασιλιά να υπογράψει τη συνθήκη. Και για να εξασφαλιστεί η τήρησή της ανακάλεσε το Φαρνάβαζο, που αντιδρούσε, στη βασιλική αυλή. Την άνοιξη του 387 οι δύο άνδρες επανήλθαν στα παράλια της Μ. Ασίας, φέρνοντας όχι μόνο τη συνθήκη ειρήνης αλλά και πολλά χρήματα. Με αυτά ο Ανταλκίδας συγκρότησε ισχυρότατο στόλο, ανώτερο των Αθηναίων. Παράλληλα φρόντισε να δελεάσει τους Αθηναίους, δίνοντάς τους, πέρα από την αυτονομία, και τα νησιά Λήμνο, Ίμβρο και Σκύρο. Την ειρήνη ήθελαν και οι Αργείοι, αφού τόσα υπέφεραν.

    Στην ουσία με την «Ανταλκίδειο ειρήνη» ούτε ειρήνη συνομολογήθηκε ούτε συνθήκες έγιναν. Ήταν πρόσταγμα του μεγάλου βασιλιά. Την εφαρμογή αναλάμβαναν οι Σπαρτιάτες. Οι Λάκωνες μήδισαν. Ευτυχώς που ο Αρταξέρξης δεν ήταν πλέον σε θέση να επωφεληθεί όσο θα μπορούσε. Αλλά και της Σπάρτης η ηγεμονία που τελευταίως αναβίωσε δε θα κρατούσε πολύ.

     Με τη συνθήκη αυτή α) μια μεγάλη μερίδα του ελληνικού έθνους παραδόθηκε στους βαρβάρους, β) η Ελλάδα υπέγραψε με τα ίδια της τα χέρια την πολιτική της καταδίκη και γ) ανακηρύχθηκε και επισημοποιήθηκε η ατίμωση και η υποδούλωση της Ελλάδας.